Ги запознаваме ретките болести во охридско – струшкиот регион 2025

Охрид Регион

Во месецот со најмалку денови во годината, во месецот кој и оваа година е редок по своите 28 дена и во месецот кој пациентите со ретки болести го идентификуваат како СВОЈ, по седми пат ќе се обидеме поблиску да Ве запознаеме со ретките болести од кои заболува и со кои се соочува и живее населението од нашиот охридско-струшки регион.

Да ги дознаеме предизвиците и проблемите со кои се соочуваат:

  • Како ја добиваат дијагнозата?
  • Дали има некаков лек?
  • Колку и дали воопшто се пристапни и достапни лековите?

Гителманов синдром (Gitelman Syndrome – GS)

МКБ-10: N15.8

Преваленца: 1 – 9 случаи на 40 000 население

Вовед

Гителманов синдром, или фамилијарна хипокалемија-хипомагнезиемија, е ретко заболување кое ја зафаќа функцијата на бубрезите.

Главна карактеристика на синдромот е хипокалемиска метаболна алкалоза, проследена со:

  • Ниски нивоа на магнезиум
  • Намалена екскреција на калциум преку урина

Поради овие нарушувања, пациентите често се соочуваат со мускулна слабост и грчеви.

Етиологија

Дијагнозата се поставува врз основа на симптомите и биохемиските абнормалности, како што се:

  • Ниско ниво на калиум во крвта (хипокалемија)
  • Ниско ниво на хлорид во крвта (хипохлоремија)
  • Висока алкалност во телото (метаболна алкалоза)
  • Ниски нивоа на магнезиум (хипомагнезиемија)
  • Ниски нивоа на калциум во урината (хипокалциурија)

📌 Начин на наследување:

  • Болеста се наследува автосомно-рецесивно, односно индивидуата мора да наследи мутиран ген од двајцата родители.
  • Причина е мутација во генот SLC12A3, кој го кодира натриум-хлоридниот котранспортер (NCC).
  • Дефектот ја нарушува способноста на бубрезите да ја реапсорбираат солта, што доведува до електролитен дисбаланс и дехидратација.

Симптоми и дијагностицирање

Симптомите и нивната сериозност варираат од личност до личност, дури и во рамките на исто семејство.

🚨 Најчести симптоми:

  • Замор
  • Мускулна слабост и грчеви
  • Гастроинтестинални проблеми (болки во стомакот, гадење, повраќање)
  • Често мокрење и испуштање голем волумен на урина (полиурија)

Гителмановиот синдром клинички наликува на Бартеров синдром, но разликата е во биохемиските анализи и високите нивоа на простагландини кај Бартеровиот синдром.

Последици

  • Мускулна слабост или тетанија
  • Хронична хипокалемија и хипомагнеземија

Третман

💊 Медицински препораки:

  • Годишни нефролошки прегледи за следење на болеста
  • Срцеви скрининг-прегледи, бидејќи ниските нивоа на калиум се ризик за аритмии
  • Зголемување на внесот на сол во исхраната
  • Додатоци со магнезиум и калиум (во мали дози, бидејќи високи дози предизвикуваат дијареја)
  • Исхрана богата со суво овошје (богато со калиум)
  • Во некои случаи, терапија со калиум-штедливи диуретици (амилорид или спиронолактон)

За проектот: “Ги запознаваме ретките болести 2025”

Здружението на пациенти „Ретко е да си редок“ од Охрид и оваа година, во рамките на седмата сезона од проектот „Ги запознаваме ретките болести“, продолжува со информирање за ретките заболувања во охридско-струшкиот регион и низ Македонија.

🔬 Кампањата има информативно-едукативен карактер и вклучува:

  • Над 60 еминентни професори и доктори од Клиничкиот центар „Мајка Тереза“ – Скопје
  • Доктори од Охридската и Струшката болница
  • ЈЗУ „Св. Еразмо“ – Охрид
  • ЈЗУ „Свети Стефан“ – Охрид
  • Многу приватни ординации во Охрид и Струга

Зошто е важен овој проект?

🚨 Големиот број различни ретки болести во овој регион е загрижувачки.
📊 Истражувањето ќе помогне во изработка на база на податоци за подобро планирање на идните активности.
🔊 Кампањите низ годините помогнаа пациентите да зборуваат јавно за своите болести и да добијат поддршка.

Денот на ретките болести

📅 Првиот Ден на ретките болести е одбележан во 2008 година, на 29-ти февруари, редок датум кој се случува само на секои 4 години.

✅ Кампањата прерасна во глобален феномен, со учество на над 90 земји.
✅ Македонија се приклучи во 2012 година.

💡 Ова е можност сите засегнати – пациенти, доктори, истражувачи, фармацевтска индустрија и јавни здравствени институции – заеднички да го подигнат гласот за ретките болести и да придонесат кон подобро истражување и лекување.


📢 Здружението „Ретко е да си редок“ ќе продолжи со активности и поддршка за пациентите со ретки болести и нивните семејства. Секој чекор напред носи нова надеж! 💙

Please follow and like us: