Пишува: м-р Слободан Томиќ

„Најголемата власт е онаа над самиот себе.“
(СЕНЕКА)

Има политичари кои ја бараат власта.
Има политичари кои ја добиваат.
Но постои и трет, многу потежок пат:
политичарот да покаже што ќе направи со власта кога конечно ќе ја добие.
Токму тука денес се наоѓа Максим Димитриевски.
Не како поранешен градоначалник.
Не само како човек кој некогаш ја напуштил партијата од која ја започнал својата политичка кариера.
Туку како актуелен градоначалник на Куманово, избран по трет пат, како лидер на ЗНАМ и како политички фактор во власта.
Официјалните податоци на Општина Куманово го потврдуваат неговото градоначалничко политичко траење од 2017 година, со втор мандат од 2022 година и трет мандат по локалните избори во 2025 година.
Тоа не е мал политички капитал.
Но секој капитал носи и одговорност.
Зашто повеќе не станува збор само за човек кој напуштил една партија и основал друга.
Станува збор за човек кој денес има сопствен политички проект, институционална моќ, парламентарно влијание, владина одговорност и три изборни мандати во градот од кој ја започна својата политичка трансформација.
И токму тука започнува вистинскиот политички портрет.
Не со прашањето:
Како стигна до власта?
Туку со многу потешкото:
Што направи со слободата што некогаш ја побара?
ЕДЕН ЗБОР: „СЛОБОДА“
Во една од моите емисии „Гласот на народот“, директно го прашав Максим Димитриевски како човек кој политички излегува од СДСМ може да направи толку голем пресврт и да тргне по сопствен политички пат.
Неговиот одговор беше:
„Слобода.“
Еден збор.
Но понекогаш еден збор е доволен за да ја отвори целата политичка биографија на еден човек.
Од тој момент за мене започнува една друга приказна.
Не приказната за човек кој само ја напуштил старата политичка куќа.
Туку приказната за човек кој решил да изгради своја куќа.
И таа куќа денес се вика:
ЗНАМ — За наша Македонија.
Но секоја сопствена куќа има покрив.
А секој покрив мора да издржи бура.
Денес бурата веќе не е политичка метафора.
Таа е власт.
ОД СДСМ ДО ЗНАМ, ПОЛИТИЧКИОТ РАЗВОД ШТО СТАНА НОВА ПРИКАЗНА

Димитриевски политичкиот пат го започнува како млад активист на СДСМ.
Подоцна станува член на Советот на Општина Куманово, негов претседател, пратеник во Собранието и претседател на Комисијата за одбрана и безбедност, пред во 2017 година да стане градоначалник на Куманово.
Но политичката амбиција постепено престанува да се вклопува во партиската рамка од која доаѓа.
И тука настанува пресвртот.
Слобода од партијата.
Потоа:
ЗНАМ како сопствен политички проект,а потоа:
ЗНАМ како парламентарен и владин фактор.
Тоа е пат што не може да се објасни само со една изборна кампања.
Тоа е процес.
И токму затоа Максим Димитриевски денес мора да биде читан не само низ она што го кажал, туку и низ она што неговата политика произведува.
Зашто политичката историја не ја создаваат само декларациите.
Ја создаваат одлуките.
КУМАНОВО, НЕГОВАТА ПОЛИТИЧКА ЛАБОРАТОРИЈА

Куманово е повеќе од градоначалничка функција во политичката биографија на Максим Димитриевски.
Тоа е неговата најдолга политичка лабораторија.
Првиот мандат започна во 2017 година.
Вториот во 2022 година.
Третиот во 2025 година.
И денес повторно е на чело на Куманово.
Три изборни проверки од граѓаните.
Три различни политички моменти.
Три различни степени на одговорност.
Тоа е сериозна политичка капитализација.
Но и сериозен долг кон граѓаните.
Зашто градоначалникот може да каже што сака.
Може да ветува.
Може да објаснува.
Може да се брани.
Но градот, на крајот, покажува:
што навистина е направено.
Општина Куманово во 2026 година објави и отчет за периодот 2021–2025, со презентација на реализирани проекти и активности од вториот мандат.
Токму затоа политичкиот резултат мора да се чита низ две паралелни линии:
изборната доверба и мерливиот институционален резултат.
Едното без другото не е доволно.
ЗНАМ — ОД КУМАНОВО ДО ДРЖАВАТА

ЗНАМ не остана локална приказна.
Од кумановската политичка база прерасна во парламентарен и владин фактор.
Во своето јавно дејствување партијата се претставува како политички субјект заснован врз сопствена политичка програма, а во власта настапува со сопствени приоритети.
Тука започнува најинтересниот дел од приказната.
ЗНАМ е во власта.
Но сака да биде препознатлив како свој политички субјект.
И тоа е можеби една од најтешките позиции за една помала партија.
Да биде партнер, без да стане зависник.
Да биде дел од власта, без да исчезне во неа.
Да има влијание, без да ја изгуби сопствената политичка причина за постоење.
Тоа е политичкиот тест на ЗНАМ.
И тој тест не се полага со декларација.
Се полага со одлуки.
„ФУНКЦИИТЕ НЕ СЕ НАЈВАЖНИ“
Во гостувањето на Сител на 29 септември 2026 година, Димитриевски говореше токму за ова прашање.
Пораката беше јасна: функциите не се најважни; важни се работата што треба да се заврши и резултатот што треба да го добијат граѓаните.
ЗНАМ истовремено ги истакнува транспарентноста, отчетноста и одговорноста како свои клучни политички принципи. Партијата објави дека 42 функционери на централно ниво поднеле извештаи за својата работа.
Тоа е политичка теза.
Но секоја политичка теза порано или подоцна станува испит.
Функцијата е позиција.
Ветувањето е збор.
Резултатот е доказ.
И токму затоа е интересно што во истиот политички настап ЗНАМ ја повтори и позицијата за европските интеграции, условите за членство да бидат јасно дефинирани и уставните амандмани да не бидат ново отворено поле за дополнителни условувања.
Тоа веќе не е само став на партија што гледа од страна.
Тоа е став на партија која седи внатре во власта.
И затоа тежината е поголема.
ЦРВЕНИТЕ ЛИНИИ, ТАМУ КАДЕ ШТО ПОЧНУВА ВИСТИНСКАТА ПОЛИТИКА

Едно од централните прашања околу Димитриевски и ЗНАМ се уставните измени и односите со Бугарија.
Димитриевски во јавните настапи ја брани позицијата дека секое решение мора да биде проследено со гаранции, политички консензус и заштита на националните интереси.
Тоа е политичка позиција.
И таа позиција треба да се чита токму како таква.
Но вистинскиот тест започнува тогаш кога принципот се судира со реалната власт.
Зашто лесно е да имаш црвена линија кога си во опозиција.
Многу потешко е да ја зачуваш кога си во власт.
Лесно е да кажеш:
„Не.“
Потешко е да кажеш:
„Ова е границата до која можеме да одиме.“,а најтешко е да кажеш:
„Од оваа граница понатаму, не одиме.“
Тука започнува државништвото.
МАКЕДОНСКИОТ ИДЕНТИТЕТ, ПРАШАЊЕ ШТО НЕ СЕ ЗАТВОРА СО ЕДЕН ДОКУМЕН

Овде доаѓаме до суштината.
Македонскиот јазик.
Македонската култура.
Македонската историска меморија.
Македонската државност.
И правото овие прашања да бидат третирани со достоинство.
На 2 октомври 2026 година, за време на посетата на Скопје, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен испрати порака дека Македонија припаѓа на европската маса и дека Европската Унија ќе ја пречека со нејзиниот идентитет и јазик. Таа истовремено го опиша Преспанскиот договор како политичка храброст и го поврза со европската и евроатлантската перспектива.
Ова не е мала дипломатска реченица.
Тоа е политички сигнал.
Но не треба ниту да се преценува, ниту да се потценува.
Европската политика има свој јазик.
Македонската државна политика мора да има свој интерес.
И тука повторно доаѓаме до Максим Димитриевски.
Зашто ако ЗНАМ го гради својот политички идентитет врз државниот интерес, тогаш европската интеграција е најголемиот реален тест за таа теза.
Прашањето не е дали Македонија треба во Европа.
Прашањето е:
под кои услови?
И уште поважно:
со какви гаранции?
ФОН ДЕР ЛАЈЕН, БРИСЕЛ И СОФИЈА, НОВИОТ ТЕСТ

Посетата на фон дер Лајен во Скопје отвори ново дипломатско движење.
По разговорите со премиерот Христијан Мицкоски беше најавена иницијатива за деблокирање на процесот со Бугарија, а Мицкоски најави дека ќе побара билатерална средба со бугарската страна.
Повторно сме пред старата дилема:
Како да се движи Македонија кон Европа, а европската интеграција да не се претвори во бескраен механизам на нови билатерални условувања?
За Максим Димитриевски ова е особено важен политички простор.
Зошто?
Затоа што неговата партија е во власта.
И затоа што ЗНАМ токму на прашањата поврзани со државниот интерес, идентитетот и политичката самостојност гради значаен дел од својот политички профил.
Токму затоа идните одлуки ќе бидат поважни од досегашните декларации.
ПОТОА ДОЈДЕ САМОИЛ…
И тука политичката приказна одеднаш станува историска.
На 3 октомври 2026 година, останките што официјално се идентификуваат со цар Самуил беа предадени од Грција на Бугарија на церемонија во Солун, а потоа беа пренесени во Софија со државни почести.
Настанот доби силен државен и национален карактер.
Но тука мора да се биде внимателен.
Самата идентификација на останките со Самуил не треба да се претвора во апсолутна научна констатација без ограда.
И токму тука се појави еден од најважните гласови во актуелната дебата.
Професорот Александар Атанасовски, историчар и специјалист за средниот век, во интервјуто за Бугарското национално радио изнесе сериозни сомнежи во идентификацијата на останките.
Тој тврди дека останките не се на цар Самуил, дека идентификацијата не е научно докажана со современа ДНК-анализа и дека нема доволно историски докази за тврдењата што денес се пласираат како политички готови вистини.
Особено е важно што Атанасовски посочува дека во познатите извори не наоѓа документ во кој Самуил самиот се определува како „цар на Бугарите“, но истовремено предупредува дека изворите не даваат ниту модерна национална категоризација во денешна смисла.
И токму тука мора да застанеме.
Историјата не е политички памфлет.
Историјата е наука,a кога науката нема конечен доказ, новинарот мора да ја задржи оградата.
Тоа не ја ослабува аргументацијата.
Ја засилува.
САМОИЛ, КОЈ ЈА ПИШУВА ИСТОРИЈАТА?

Без оглед на научната дилема околу идентификацијата на останките, политичкиот и симболичкиот ефект на настанот е неспорен.
Бугарија го претставува Самуил како дел од своето историско наследство.
Грција го предаде она што официјално се идентификува со неговите останки.
Во Софија следеше државен пречек.
И тука се отвора македонското прашање.
Не само:
Каде се коските?
Туку:
Кој има право да ја раскажува приказната за човекот чии останки денес се пренесуваат од една држава во друга?
Тоа е многу поголемо прашање.
Зашто историјата не се води само со коските.
Историјата се води со архиви.
Со извори.
Со археологија.
Со научни методи.
Со аргументи.
И со државна културна политика.
МИЦКОСКИ, БЛЕДСКИОТ ДОГОВОР И ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ

Реакцијата на премиерот Христијан Мицкоски беше поставена во поширок историски контекст.
На 3 октомври тој пренесувањето на останките на Самуил го разгледа низ призмата на Бледскиот договор и го поврза со пренесувањето на моштите на Гоце Делчев во Скопје.
Токму тука се отвора поширокото прашање:
Ако историјата може да се движи преку границите,
тогаш зошто толку тешко се движи политичкиот разум?
И уште поважно:
Кој ја пишува историјата кога политиката повторно почнува да ја употребува како инструмент на сегашноста?
МАКСИМ И „КУЧЕТО НА АЛЕКСАНДАР“

И тука повторно се враќаме на Максим Димитриевски.
Во неговото гостување на Сител, објавено на 29 септември, беше отворено и прашањето за односот кон македонското историско наследство.
Самото видео од емисијата е објавено, но не постои јавно достапен целосен транскрипт на секоја реплика. Затоа точната формулација на репликата што се однесува на „кучето на Александар“ не би ја претставувал како дословен цитат.
Но како авторска политичка метафора, сликата е силна.
Зашто понекогаш една метафора може да отвори поголемо прашање од десет политички говори.
Што ќе остане од една цивилизација ако некој друг почне да ја определува дури и границата на тоа што смееме да го нарекуваме свое историско наследство?
И тогаш „кучето“ станува повеќе од анегдота.
Имено,Максим истакна,доколку Бугарите или Грците за време на некои археолошки искупувања наидат на коски животински веднаш ќе изјават дека ги пронајдоа остатоците од кучето на Александар Македински.
Станува политичка метафора.
Ако некогаш дојдеме до апсурд во кој за секој предмет, секој симбол, секој историски лик и секој белег на минатото ќе мораме да бараме туѓа дозвола за неговото значење, тогаш проблемот повеќе не е само во историјата.
Проблемот е во:
самодовербата на државата.
ГРЦИЈА — БУГАРИЈА — ЕВРОПА
Да бидеме прецизни.
Факт е дека Грција и Бугарија постигнаа договор за предавање на останките што се идентификуваат со цар Самуил.
Факт е дека примопредавањето се случи во Солун.
Факт е дека бугарската држава на настанот му даде силно национално и историско значење.
Факт е и дека во Македонија настанот предизвика сериозни политички и јавни реакции.
Но тука мора да се направи една суштинска разлика.
Политичкиот заклучок дека станува збор за координирана акција „против Македонија“ е интерпретација, а не факт што може да се утврди само од самиот чин на пренесување.
И токму затоа треба да бидеме уште погласни со фактите.
Зашто:
фактите се посилни од пропагандата.
И токму затоа Македонија мора да има сопствена, аргументирана и научно поткрепена историска политика.
Не политика на навреди.
Не политика на комплекси.
Не политика на страв.
Туку политика на:
самодоверба, знаење и државен интерес.
ВЕСНА БЕНДЕВСКА И ПРАШАЊЕТО ЗА СТАРАТА ПОЛИТИЧКА МАТРИЦА

Во оваа приказна не можам да ја прескокнам ниту критиката што доаѓа од луѓе кои потекнуваат од старата политичка структура.
Весна Бендевска јавно го критикуваше СДСМ и ја доведе во прашање неговата способност да ја задржи улогата што ја смета за „државотворна“.
Тоа не е доказ дека целото СДСМ размислува така.
Но е политички сигнал.
И токму затоа е релевантен за оваа анализа.
Затоа што Димитриевски не доаѓа од политички вакуум.
Тој е производ на една политичка школа.
И неговото напуштање на таа школа е дел од приказната за создавањето на ЗНАМ.
НАЈТЕШКИОТ ДЕЛ: ДА НЕ СТАНЕШ ОНА ОД ШТО СИ ПОБЕГНАЛ
Ова, според мене, е центарот на целиот портрет.
Максим Димитриевски тргна од СДСМ.
Создаде ЗНАМ.
Стана градоначалник по трет пат.
Влезе во власта.
Доби политичка тежина.
И сега доаѓа најтешкиот дел.
Да не стане дел од политичката матрица од која некогаш бараше слобода.
Тоа е судирот што секој нов политички проект мора да го помине.
Кога си надвор од власта, лесно е да зборуваш за промена.
Кога си внатре, мораш да ја произведеш.
Кога си опозиција, лесно е да кажеш:
„Не.“
Кога си власт, мораш да кажеш:
„Еве што направивме.“
И тука започнува вистинскиот политички меридијан.
ЗНАМ ВО ВЛАСТА, НЕ САМО СО ПАРТНЕРИТЕ, ТУКУ СО СОПСТВЕНА ОДГОВОРНОСТ

ЗНАМ денес е дел од владината конструкција.
Тоа е факт.
Но политичката тежина на партијата нема да ја одреди само бројот на функции.
Ќе ја одреди способноста да покаже:
што брани,
што прифаќа,
што одбива,
што менува,
што испорачува.
И најважно:
каде е границата зад која не оди?
Димитриевски јавно зборува за јасни политички црвени линии и за одлуки што треба да се носат според државниот и националниот интерес.
Сега останува времето да покаже колку тие линии се цврсти кога политичкиот притисок станува реален.
Зашто политичките принципи не се докажуваат кога никој не ги тестира.
Се докажуваат токму тогаш кога се тестирани.
СИЛАТА НА МОЌТА
Силата на еден политичар не се мери само со бројот на гласови.
Не се мери само со бројот на пратеници.
Не се мери само со бројот на министри.
И не се мери само со тоа колку долго ќе остане на функција.
Силата на политичарот се гледа во моментот кога има моќ да избере.
Да избере меѓу партискиот интерес и државниот интерес.
Меѓу краткорочниот аплауз и долгорочниот резултат.
Меѓу удобната позиција и тешката одлука.
Меѓу политичкиот калкул и принципот.
Меѓу молкот што ја чува функцијата и зборот што ја брани позицијата.
Тука почнува вистинската:
„СИЛА НА МОЌТА“.
МАКСИМ ДИМИТРЕВСКИ, ОД „СЛОБОДА“ ДО ИСТОРИСКИОТ ИСПИТ

Пред години, во мојата емисија, Максим ми кажа еден збор:
Слобода.
Денес тој збор има многу поголема тежина.
Зашто слободата не е само да излезеш од една партија.
Слободата е да создадеш свој политички пат.
Но вистинската слобода започнува дури тогаш кога ќе ја имаш моќта, и кога никој не може да те спречи да направиш избор.
Тогаш народот гледа:
дали слободата била цел, или само средство до моќта.
Тоа е прашањето што денес стои пред Максим Димитриевски.
И тоа прашање не го поставувам како негов политички противник.
Го поставувам како новинар.
Како човек кој со години ги следи политичките трансформации.
И како автор кој знае дека најтешкиот дел од политичката биографија не е доаѓањето до врвот.
Најтешкиот дел е:
да останеш свој кога ќе стигнеш таму.
ФИНАЛЕ :

Максим Димитриевски веќе не е само човекот што го напушти СДСМ.
Не е само човекот што го создаде ЗНАМ.
Не е само градоначалникот на Куманово.
Не е само лидер на политичка партија.
Тој денес е дел од власта.
И токму затоа денес започнува неговиот најголем политички испит.
Во време кога повторно се отвораат прашањата за Самуил, за историското наследство, за односите со Бугарија и Грција, за европската интеграција, за македонскиот идентитет и за државното достоинство, секој политичар мора да покаже нешто повеќе од добар говор.
Мора да покаже:
државнички потпис.
Затоа што историјата не памети само кој имал функција.
Историјата памети:
кој што направил со функцијата,а денес, од „Слобода“ до ЗНАМ, патот на Максим Димитриевски е веќе изоден.
Следниот пат допрва се пишува.
И тој пат нема да го напишат ни СДСМ, ни ВМРО-ДПМНЕ, ни ВЛЕН, ни Брисел, ни Софија, ни Атина.
Ќе го напишат:
неговите одлуки.
Зашто политичарот ја добива моќта на избори.
Но државникот ја оправдува со дела.
И затоа последното прашање не е:
Колку моќ има Максим Димитриевски?
Туку:
ШТО ЌЕ НАПРАВИ СО НЕА?
Зашто слободата е почеток.
Моќта е можност.
Функцијата е одговорност,а државништвото е моментот кога човекот мора да покаже дека знае што да направи со сето тоа.
СЛОБОДА Е ДА МОЖЕШ ДА ИЗБЕРЕШ.
МОЌ Е ДА МОЖЕШ ДА НАРЕДИШ.
А ДРЖАВНИШТВО Е ДА ЗНАЕШ ШТО Е ДОБРО ДА НАПРАВИШ СО ТАА МОЌ.



