Колумна на Слободан ТОМИЌ: Какофонија на меѓународната политичка сцена: Како еден човек решен да реализира длабоки промени го раздрма светот

Македонија Свет

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ

Во денешниот глобален контекст, меѓународната политичка сцена личи на бескраен оркестар во кој секој инструмент свири за себе. 

Единственото што можеме да го забележиме е какофонија – политички конфликти, стратегиски неизвесности и судири на големите сили. 

Се чини дека ниеден од глобалните актери не успева да постигне стабилност или јасна насока.

Во овој светски хаос, Доналд Трамп како претседател на САД, и Христијан Мицкоски како премиер на Македонија, сè повеќе ја дефинираат својата улога како лидери кои се решени да ја менуваат реалноста.

 Не само локално, туку и глобално. Македонија, иако мала, преку Мицкоски станува препознатлива по својот стабилен курс и отпорност на надворешни влијанија.

Трамп: Промена која го потресе светот

Враќањето на Доналд Трамп на власт во 2025 година претставуваше глобален политички земјотрес. 

Човекот што некогаш беше гледан како аутсајдер, повторно ја презеде функцијата со јасна цел – да го демонтира стариот светски поредок и да создаде нови правила на игра.

Трамп веднаш започна со реструктуирање на геополитичките односи: ги преиспита безбедносните пактови, ја интензивираше трговската војна со Кина, и ги натера европските сојузници сами да размислуваат за својата безбедност. 

Со тоа ја демонтираше илузијата за неделивиот Запад. САД, под Трамп, повеќе не се арбитер, туку интересен играч што својата национална агенда ја става над глобалните принципи.

Неговите потези – од повлекувањето од климатски и нуклеарни договори, до редефинирањето на односите со НАТО – создадоа нови глобални реалности. 

Америка, како центар на моќ, сега се повлекува од унилатералните обврски, оставајќи празнина што Кина и Русија сакаат да ја пополнат. 

Светот стана поделен, повеќе од кога било, а глобалните интереси се прераспределуваат во реално време.

Европа под нови услови

Европската унија, изградена врз принципи на солидарност и мултилатерализам, денес се соочува со длабока идентитетска и политичка криза. 

Брегзит, популизмот, енергетската зависност и растечките внатрешни поделби ја разнишуваат нејзината кохezија.

Под ударите на новата Трампова доктрина, Европа мора да се пренасочи. 

Без силна Америка зад себе, ЕУ треба да дефинира нов безбедносен и економски идентитет.

 Балканот, во тој контекст, станува тест за способноста на Брисел – дали може да интегрира, или ќе продолжи да одолговлекува, отворајќи простор за влијание на Кина, Турција и Русија.

Кина и новата светска рамнотежа

Кина, со својата стратегија „Појас и пат“, тивко но моќно го менува глобалниот економски пејзаж. 

За разлика од Западот кој поставува политички услови, Пекинг нуди инвестиции без премногу прашања. 

Таа тактика е особено привлечна за земји во развој – вклучително и балканските.

Кина не игра на картата на вредности, туку на реална економија и инфраструктура. 

Тоа ја прави опасен, но ефикасен играч. 

Македонија, иако мала, станува важен дел од оваа мапа – дали ќе го прифати кинескиот модел, или ќе остане верна на западниот пат?

Македонија: Меѓу трите огани

Во овој геополитички триаголник меѓу САД, ЕУ и Кина, Македонија не е само набљудувач. Напротив, таа е директно засегната. 

Под раководството на премиерот Христијан Мицкоски, земјата се обидува да изгради стабилен пат – економски, политички и безбедносен – без да биде жртва на големите судири.

Мицкоски не нуди популистички решенија, туку прагматизам. 

Тој ја гледа Македонија како фактор на стабилност на Балканот, а не како пешак во туѓа игра. 

Со отворен пристап кон САД, реалполитика кон ЕУ и претпазливост кон Кина, тој гради нов баланс, кој го враќа достоинството на македонската надворешна политика.

Под него, Македонија конечно ја напушта улогата на експериментален полигон за туѓи агенди. 

Прашањето за евроинтеграциите се третира со доза на скепса, додека економските односи со САД добиваат нов импулс, особено по личната поддршка која Трамп му ја дава на концептот на независни држави што ги штитат своите интереси.

Македонија: Концептот што се враќа на сцена

Неофицијално, сè повеќе се зборува за идејата „Македонија“ – концепт на Македонија како геополитички субјект кој ќе се интегрира економски со американските интереси, ќе соработува со ЕУ без да биде слеп следбеник, и ќе остане отворен за билатерални односи со Кина само ако тие не ја поткопуваат нејзината автономија.

 Оваа нова доктрина подразбира и построга внатрешна политика: реформи, враќање на владеењето на правото, и враќање на суверенитетот во рацете на народот.

Глобалните интереси и последици

Оваа нова рамнотежа не е само прашање на македонската иднина – таа е сигнал до целиот регион. Балканот, со својата нестабилна историја, станува тест зона за глобалната борба за влијание. 

Дали моделот на „локални суверени држави со глобални пријатели“ ќе биде прифатен, или пак регионот ќе продолжи да биде потрошен материјал во стратегиите на големите?

Трамп, Путин и Си Џинпинг веќе ја прецртаа глобалната карта. 

Европа бара свој глас. Македонија, под Мицкоски, има шанса да излезе од ќорсокакот. 

Но времето е кратко. Одлуките кои ќе се носат во следните 12 месеци ќе ја дефинираат не само македонската позиција, туку и балансот на целиот Балкан.

РЕЗИМЕ:

Глобалната политичка сцена денес не наликува на оркестрирана симфонија, туку на хаотичен судир на интереси. 

Во таа бучава, малите земји или се губат, или стануваат јасен тон кој инспирира. 

Македонија има потенцијал да биде токму тоа – глас кој се слуша.

Со Христијан Мицкоски како лидер, земјата добива прилика за нов почеток, во кој не се крои иднината според диктат на други, туку според реалноста на македонскиот интерес. Светот е на работ на нова геополитичка конфигурација. 

Македонија мора да избере дали ќе биде само фигура – или вистински играч.

Please follow and like us: