Колумна на Слободан ТОМИЌ -” МАКЕДОНИЈА НА САМИТОТ ВО ХАГ: МЕЃУ НАТО, БУГАРСКАТА ФАНТАЗИЈА И СТРАТЕГИЈАТА НА ТИШИНА”

Македонија Свет

Пишува: Слободан ТОМИЌ

КРСТОСНИЦА НА ИДНИНАТА
Самитот на НАТО во Хаг (24–25 јуни 2025) не е уште една рутинска средба на западните сојузници.

 Тој се одржува во време на глобален пресврт, каде се враќаат стариот реализам, новиот суверенизам и тектонски поместувања во архитектурата на безбедноста.

За Македонија, ова е историски момент. Земјава може конечно да се ослободи од статусот на „задна врата“ на Западот и да покаже државничка зрелост и геополитичка самосвест.

БУГАРСКАТА СТРАТЕГИЈА: НОВА МАКЕДОНИЈА СО СТАРИ КОРЕНИ

Национализмот како државна стратегија

Во последните години, Бугарија ја трансформираше својата политика кон Македонија од билатерален однос во стратегиска агресија преку инструментализација на ЕУ и НАТО. 

Целта е реинтерпретација на македонскиот идентитет , признавање на јазикот, но без историски корени, без Илинден, без АСНОМ.

Јазичната политика како оружје

Тврдењето дека македонскиот јазик е „дел од бугарски дијалект“ не е академска расправа, туку стратегиска подготовка за иднина во која Македонија ќе биде третирана како привремена формација, со отворен пат кон федерални или културни поврзувања со Бугарија.

Повик кон „враќање“, идеологија од 19‑ти век

Бугарската историска агенда се заснова на дрската порака: 

„Македонија не постои, тоа е заблуда што треба да се исправи“.

Затоа ,инсистираат на вклучување на Бугарите во Уставот, ревизија на учебниците и архивите. 

Тоа не е дијалог, туку идентитетска капитулација.

ОТСУСТВОТО НА РАДЕВ: СИМБОЛ НА СТРАВОТ

Радев избегна, Софија молчи

Претседателот Румен Радев се повлече од самитот, испраќајќи технички премиер, потег што ја покажува неговата слабост и страв пред возможно изолирање од страна на Трамп, кој не толерира балкански блокади.

Страв од Трамп и новиот американски пристап

Трамп порача: „НАТО е за одбрана и силни партнерства, не за уцени“.

Затоа, Радев со своето отсуство сакаше да избегне фронтална конфронтација.

МАКЕДОНИЈА И МИЦКОСКИ: ТИШИНА ИЛИ СТРАТЕГИЈА?

Зошто Мицкоски не возвраќа остро?

Македонската јавност прашува – зошто премиерот Христијан Мицкоски молчи јасно?

  • Една теорија е дека тоа е дипломатска тишина која не нарушува шансите за поддршка од САД и новите европски сили.
  • Втора е дека сака Македонија да се позиционира како силен, но непокорен играч, а не жртва.
  • Сепак, оваа тишина не смее да ја замени потребата за црвена линија: Македонија мора да одбива уцени.

НАТО И ИДЕНТИТЕТОТ: ЗАШТИТА ОД ВНАТРЕШНА ОКУПАЦИЈА?

НАТО теоретски не штити од надворешна агресија.

 Прашањето е, дали ќе нè штити од внатрешна асимилација преку ЕУ процеси?

Може ли еден член на алијансата да го негира постоењето на друг? Одговорот треба да дојде од Вашингтон.

СУВЕРЕНИЗМОТ СЕ ВРАЌА: ВРАЌАЊЕ НА СИЛАТА

Доналд Трамп како нова парадигма

Според Трамп: „Силата го утврдува правото, но правото го штити сојузникот“.
Македонија денес има шанса да биде силен, лојален, но непокорен сојузник, без компромис со историјата. Рамка на нова стратегија:

  • НЕ за дополнителни услови надвор од Копенхашките критериуми.
  • НЕ за културни уцени.
  • НЕ за историска ревизија по налог на странски центри.

Притисоците на Радев, Декс и Владата на Мицкоски го корумпираа специјалниот известувач на ЕУ – Томас Вајц

Во период кога Македонија се наоѓа во клучната фаза на пристапните преговори со Европската Унија, политичките притисоци од регионот стануваат сè поинтензивни.
Специјалниот известувач на ЕУ, Томас Вајц, кој во октомври 2024 година го замени бугарскиот пратеник Илхан Ќуќук, во своите први извештаи и јавни изјави јасно ја поддржа реформската агенда и напредокот на Македонија на патот кон ЕУ.

Тоа предизвика остри критики од бугарските пратеници, кои го обвинуваат дека ја игнорира бугарската позиција и ја фаворизира македонската страна, доведувајќи го во прашање неговиот објективитет и професионалност.

Од друга страна, официјални и неофицијални извори од Софија инсинуираат дека Вајц бил „корумпиран“ од страна на Владата на Мицкоски и други политички фактори во Македонија. 

Овие тврдења немаат конкретни докази, но се користат како политичко оружје за одвлекување на вниманието од бугарскиот диктат врз преговорите.

Притисоците од Радев и Декс, регионална игра на влијание

Во оваа сложена мрежа на влијанија не може да се занемари улогата на бугарскиот претседател Румен Радев, кој, заедно со влијателни бугарски олигарси и политички центри (познати под кратенката „Декс“), ја користи својата позиција за да влијае врз европските институции и да го сопре процесот на проширување.

Овие актери имаат за цел да ја одржат бугарската блокада и да ги заштитат своите национални интереси, користејќи се со медиумски и политички манипулации.

Владата на Мицкоски, од друга страна, се обидува да најде баланс помеѓу европските очекувања и националните интереси, но честопати попушта на овие притисоци, што ја загрозува кредибилноста на целиот процес.

Преговорите стануваат жртва на локални политички борби и надворешни интервенции, кои го оддалечуваат европскиот сон на Македонија.

Последици по интеграцијата и иднината на Македонија

Овие состојби создаваат сериозна неизвесност за иднината на земјата во процесот на интеграција во ЕУ.

Ако влијанието на радикални националистички структури од Бугарија, како и на домашни коруптивни интереси, продолжи да ја контролира динамиката на преговорите, шансите за брзо и успешно приклучување значително се намалуваат.

СИМБОЛ НА ПРЕДАВСТВО И КОРУПЦИЈА

Во контекстот на т.н. француски предлог, кој жестоко се обвинува дека претставува бугарски диктат, клучниот посредник е Александар Адам, специјален советник на Макрон.

За улогата во јунскиот 2022 процес, тој доби највисоко бугарско признание, „Златен лав со златен венец“, доделен од тогашната заменик‑министерка за надворешни работи во Софија.

Од македонска страна, Димитар Ковачевски и Бујар Османи, особено Османи како министер за надворешни работи, го потпишаа тој протокол, удар врз македонската иднина.

Премиерот Мицкоски сега директно го обвинува Османи дека „свесно забодел клинци во срцето и душата на Македонија“, врвно предавство!
Тоа е предавство и корупција, господине Радев, а не извештајот на Томас Вајц, кој ја кажа вистината за Македонија ,јазик, идентитет, име!

Финале: ПРЕД ХАГ, ЗА ПОСЛЕ СВЕТЛИНАТА

Самитот во Хаг е стартна не завршна линија. Македонија мора:

  • Да ја проговори вистината за Бугарија ,без страв.
  • Да зацврсти својот идентитет , без комплекси.
  • Да настапи со државничка самодоверба , силна, стратешка и духовна.
    Во спротивно, ако попуштиме пред уцените, остануваме на маса со празна чинија.
Please follow and like us: