Колумна на Слободан ТОМИЌ – “Македонија на колена: Криминалната приватизација, изневерените ветувања и последната надеж за правда”

Македонија

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ

Наследството на Предавството: Како „легалниот“ криминал ја Ограби државата и народот

Македонија е земја со длабоки, незараснати рани, а најголемата од нив е онаа што ја остави таканаречената „приватизација“ од 90-тите години.

Тоа не беше приватизација, туку чиста, безобразна легализација на криминалот!

Додека народот, наивно, веруваше во транзиција и подобра иднина, десетици илјади работници останаа на улица, без работа, без домови, а некои, во очај, посегнаа и по сопствениот живот.

Оние што беа директори на „загубари“ преку ноќ станаа моќни тајкуни и крвопијци, кои до ден-денес го креираат политичкиот и јавниот живот во државата.

Тие, со нивните крвави раце, ја претворија Македонија во важна влезна точка за кокаин и центар за перење пари од криминални дејствија.

Грабеж под законска маска: Како се присвојуваше државниот имот

Оваа „елита“ систематски го присвојуваше државниот имот преку нелегални продажби на акции, фиктивни ликвидации, сомнителни кредити, повеќекратни проценки на ист имот и намерни стечаи.

Резултатот? 

Половина милијарда евра нереализирана добивка, стотици илјади невработени и уништена економија.

Високата стапка на невработеност и ниската активност, особено кај нискоквалификуваните работници, се директна последица на овој грабеж.

Тајкуните како новата политичка каста

Овие „тајкуни“ не само што стекнаа економска моќ, туку ја искористија за да добијат огромно политичко влијание, контролирајќи ги медиумите и заштитувајќи ги своите бизниси од секаква контрола.

Затоа, државата и владите од 90-тите не носеа вистински закони за конфискација – тие им беа слуги на овие криминалци.

„Бројчаникот“ на срамот: Симбол на изневерените ветувања и неказнивоста

Потоа дојде Зоран Заев, човекот што без трошка страв од Бога и срам од народот, го предаде и продаде името на државата, обвинувајќи го народот и поранешниот претседател Иванов за тоа.

И тој, како и претходните, мува не го лази. Тој истиот Заев, со цинизам кој боли, вети дека ќе постави „голем бројчаник“ на Порта Македонија за да покаже колку од нелегално стекнатите средства се вратени назад кај граѓаните, односно во буџетот на државата.

Дури и го купи тој бројчаник од сопствени пари.

Но, што се случи? 

Бројчаникот никогаш не почна да врти!

Тој остана темен, нем сведок на изневерените ветувања и длабоката неказнивост.

Статистика на срамот: Конфискација само на хартија

Ова не е само симболичен неуспех. Тоа е директен доказ дека конфискацијата на имот стекнат на нелегален и криминален начин тешко се спроведува во пракса.

Иако мерката конфискација е воведена во македонското законодавство уште во 2004 година, првата изречена мерка е дури во 2008 година.

А од 2015 до 2019 година, од вкупно 45 мерки за конфискација, само 5 се однесуваат на корупција, а од нив само 3 на висока корупција.

Ова е срамно ниска бројка, која покажува дека системот беше заробен од политиката и дека јавните обвинители често не бараат конфискација, оставајќи ја одлуката на судот.

Новата стратегија: последна шанса или уште една илузија?

Сега, Владата предводена од премиерот Христијан Мицкоски ја усвои „Стратегијата за јакнење на капацитетите за водење финансиски истраги и конфискација на имот за периодот 2025–2028“.

Ова е документ кој, на хартија, ја потврдува „непоколебливата посветеност“ на Владата за борба против организираниот криминал и корупцијата.

Се предвидува зајакнување на институциите, подобрување на соработката и воведување на Национален совет за финансиски истраги и конфискација на имот за подобар мониторинг.

Јасниот став на премиерот: Крај на политичката привилегија

Премиерот Мицкоски јасно порача дека „корупцијата и организираниот криминал немаат место во земја која сака да оди напред“.

Тој нагласи дека времето кога „институциите се користеа за лични и политички интереси“ и кога „пораките како ‘ќе го средиме’ и ‘ќе се јавам’ беа погласни од законот“ е завршено.

Пречки на патот: Од закони до судски кал

Ова е силна изјава, која дава надеж. Но, најдобриот стратешки документ е само парче хартија доколку нема резултати од имплементација.

Предизвиците се огромни и длабоко вкоренети. Законодавството е полно со правни нејаснотии и бавни процедури.

Тешко е да се докаже потеклото на имотот и да се лоцираат скриените средства.

Често, имотот е оптоварен со хипотеки, што ја оневозможува конфискацијата.

Проширената конфискација, која треба да ги таргетира средствата префрлени на роднини и соработници, речиси и да не се применува.

Судовите често се фокусираат само на директната штета, игнорирајќи го профитот од умножувањето на криминално стекнатиот имот.

Агенцијата за управување со конфискуван имот нема овластување да спроведува финансиски истраги за да најде скриен имот.

Болката на народот: Од уништени фабрики до убиени надежи во здравството

Оваа неказнивост има катастрофални последици врз животот на обичниот човек.

Десетици илјади работници останаа без работа поради криминалната приватизација, а нивните семејства беа уништени.

Денешните тајкуни, кои тогаш беа директори на „загубари“, сега се моќници кои го креираат политичкиот и јавниот живот, и токму тие ги поставуваат своите луѓе на директорски позиции насекаде, дури и во клиники и болници.

Најголемата болка: смрт поради корупција

И токму тука лежи најголемата болка. Корупцијата го уништи здравствениот систем.

Таа е петти најголем проблем во државата.

Поради „свесна недобиена лекарска грижа“, поради неспособни и корумпирани директори поставени од тие исти тајкуни, страдаат и завршуваат на гробишта невини животи.

Постојат загрижености за исплати од Фондот за здравство кон „бизнисмени блиски до власта“, што укажува на длабока инфилтрација на корупцијата.

Како што настрадаа луѓето во Кочани, така страдаат и семејствата како оние на кои им е одземена иднината, токму поради криминалот и негрижата во системот.

Ова е национална трагедија, директна последица на системот кој ги штити криминалците, а ги гази обичните граѓани.

Време е за вистинска конфискација: патот до обнова и правда

Затоа, оваа нова Стратегија мора да биде многу повеќе од само парче хартија.

Мора да биде почеток на вистинска, немилосрдна конфискација на сѐ што е украдено од народот.

Мора да се стави крај на хроничната неспособност на правосудството, кое премиерот Мицкоски со право го нарече „слаба алка“.

Мора да се зајакнат обвинителствата, финансиската полиција и судовите со вистински капацитети, независност и храброст.

Народот чека правда: Има ли надеж за Македонија?

Ако конфискацијата се случи, ако милијардите украдени евра се вратат во државниот буџет, тогаш младите нема да заминуваат во странство.

Ќе има фондови да им се помогне на сите кои настрадаа, и на семејствата од Кочани, и на сите оние чии животи беа уништени од криминалот и негрижата.

Тоа ќе биде вистинска правда, која ќе ја врати вербата во државата и ќе ја изгради Македонија како земја каде законот важи за сите, без исклучок.

Ова е последната шанса, и таа мора да се искористи до крај!

Само така ќе го вратиме достоинството на народот и ќе изградиме држава за сите.

Please follow and like us: