Пишува: Слободан Томиќ
Вториот чин на вистинската политичка драма

До почитуваните читатели, моите следбеници и сите кои ја бараат вистината, ова е вториот, уште поостар и поразорен дел од мојата мега анализа за писмото на Дуња Мијатовиќ.
Овој дел ја разоткрива вистинската тежина на еден документ кој, ако биде прифатен, може да го разниша темелот на сегашната политичка архитектура во државата.
Писмо што грми и сече
Во еден бран на политичка рутина и медиумска летаргија, писмото од Дуња Мијатовиќ (Комесар за човекови права на Советот на Европа) до Димитар Ковачевски и Али Ахмети, испратено во јануари 2024, е вистинска атомска детонација.
Со само една клучна синтагма , „укинување на 2012-то автентично толкување“ , Мијатовиќ го фрли најтешкиот политички чекан врз тогашната влада и врз ДУИ.
Историјата на автентичното толкување, како една правна измислица стана политичка перница

Во 2012 година, македонскиот парламент донесе автентично толкување на Законот за амнестија (2002), со кое фактички се заклучија четирите предмети што Хашкиот трибунал ги предаде на Република Македонија:
- „Водство на ОНА“
- „Липковска брана“
- „Гробница – Непроштено“
- „Мавровски работници“
Тоа беше чин кој, според едни, обезбедил мир, а според други ја уби правдата.
Правниот шок, барање, а не молба

Дуња Мијатовиќ во своето писмо не пишува дипломатска пофалба, туку испраќа правна команда:
- Укинување на автентичното толкување од 2012.
- Отворање на предметите што беа замолчени.
Зошто ова е „бомба со одложено дејство“

- Правно: Отвора нова врата за судска ревизија.
- Политички: Удира директно во срцето на ДУИ и легитимитетот на Али Ахмети.
- Етнички: Ризикува разгорување на старите тензии од 2001 година.
Реакции, гласно молчење
- Владата тогаш , немо гледаше во земја.
- ДУИ , избегнуваше секој коментар.
- ВМРО-ДПМНЕ , правно ја анализираше темата, но избегнуваше етничка реторика.
Ова молчење зборува повеќе од илјада изјави.
Три можни сценарија
- Политичко игнорирање до бесконечност.
- Јавна дебата која ќе ја разбуди јавноста.
- Формален процес што може да ја потресе државата повеќе од конфликтот во 2001.
Кога правдата тропа на вратата
Ова писмо не е препорака , тоа е правна пресуда што сè уште не е прочитана гласно.
Прашањето е: ќе ја отвори ли државата вратата или ќе ја остави заклучена?
Ексклузивно: Писмото на Дуња Мијатовиќ до поранешниот премиер Димитар Ковачевски

Почитуван премиере Ковачевски,
Ви се обраќам со длабока загриженост во врска со актуелната примена и толкување на Законот за амнестија од 2012 година во Република Македонија. Како Комесар за човекови права на Советот на Европа, мојата задача е да обезбедам правдата и отчетноста да бидат спроведени и да се решаваат претходните прекршувања на човековите права.
Се загрижувам дека практиката на автентично толкување, може да го поткопа процесот на правда за сериозни меѓународни злосторства и да ги заштити сторителите од одговорност.
Ве повикувам вашата влада да го преиспита пристапот кон законот, во целосна согласност со меѓународните стандарди и обврски, вклучувајќи ги предметите пред Меѓународниот кривичен суд за поранешна Југославија.
Праведна и транспарентна судска постапка е клучна за помирување и зајакнување на демократските институции во вашата земја.
Со почит,
Дуња Мијатовиќ
Комесар за човекови права на Советот на Европа“
Во оргинал:
Dear Prime Minister Kovachevski,
I am writing to you with deep concern regarding the current application and interpretation of the 2012 Amnesty Law in the Republic of Macedonia.
As the Council of Europe Commissioner for Human Rights, my mandate is to ensure that justice and accountability are upheld and that past human rights violations are addressed.
I am concerned that the practice of ‘authentic interpretation’ may undermine the process of justice for serious international crimes and shield perpetrators from accountability.
I urge your government to reconsider its approach to the law, in full compliance with international standards and obligations, including cases referred by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia.
A fair and transparent judicial process is essential for reconciliation and strengthening democratic institutions in your country.
Sincerely,
Dunja Mijatović
Council of Europe Commissioner for Human Rights”
Финале: политичка мина без осигурач
Писмото на Мијатовиќ е правно предупредување и политички земјотрес во еден документ.
Ако Македонија навистина сака да оди кон ЕУ, ќе мора да се соочи со ова минато, без страв и без калкулации.
Последен повик без право на повлекување
Димитар Ковачевски, поранешен премиер, и Али Ахмети , времето на скриени игри заврши.
Писмото на Дуња Мијатовиќ не е документ што може да го сокриете во архивите на минатото и да се преправате дека не постои.
Тоа е правна и политичка експлозија, чии одекови допираат до секој агол на државата.
Вашето молчење тогаш, и молчењето на вашите политички следбеници денес, е признание дека вистината ви гори во рацете.
Но, вистината има еден непобедлив сојузник , времето,а времето, конечно, ве стигна.
Пред вас стојат само две патеки:
- Да ја признаете грешката, да ја отворите вратата на правдата и да ги вратите предметите пред судот , за да покажете дека, иако задоцнето, сепак ја почитувате државата и жртвите.
- Или да останете на страната на политичкото прикривање, со што ќе бидете запаметени како луѓе кои ја поткопале правдата за лична и партиска удобност.
Народот гледа. Европа гледа.Историјата гледа.И кога ќе дојде денот на политичка и правна пресметка , нема да има „автентично толкување“ што ќе ве спаси.





