Колумна на Слободан ТОМИЌ – PAX AMERICANA ИЛИ PAX EUROPA?

Македонија Свет

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ

ДВОЈНИТЕ СТАНДАРДИ, УКРАИНСКАТА КРИЗА И МАКЕДОНСКИОТ ПАРАДОКС

„Кога неправдата станува закон — отпорот станува должност.“ 

 Томас Џеферсон

„Не оној што ја започнува војната, туку оној што ја спречува, е вистинскиот херој.“  

Плутарх

ЕВРОПА МЕЃУ ДВЕ СИЛИ: КОГА МИРОТ СТАНУВА ПОЛИТИЧКА ТРГОВИЈА

Европската унија во последните години се претвори во простор на паралелни политики, каде што големите изјави за „мир“, „единство“ и „европски вредности“ се само маска на длабоки противречности.

Западен Балкан, особено Македонија, е јасен доказ: регион подложен на бескрајни услови, притисоци и понижувања, додека други држави добиваат експресни патеки, политичка грижа и огромни финансиски пакети.

Во оваа рамка, Европа го губи своето вистинско лице на голема геополитичка сцена и ја заменува со фарса на дипломатски изјави кои не носат конкретни резултати.

ЗОШТО ЕУ ГО СОЗДАДЕ КОНТРА-ПЛАНОТ ЗА УКРАИНА?

ЕУ најави посебен, „европски“ мировен план за Украина, различен од американскиот. Причините се три:

1. Стравот од зависност од Вашингтон

Европа знае дека без американскиот безбедносен штит е ранлива и политички немоќна. 

Контра-планот е обид да се покаже „самостојност“, иако реално таа ја нема. Фокусот е на надворешниот впечаток, додека суштинските безбедносни гаранции остануваат во рацете на САД.

2. Амбицијата да се претстави како „мировен пол“

Брисел сака да биде виден како структура што носи големи геополитички решенија. Но без воена и стратешка моќ, ова е само дипломатска поза. Секое големо „европско решение“ често е само декларативна формула, без реална имплементација и влијание.

3. Внатрешните поделби меѓу Франција, Германија и Италија

Европските центри се несогласни околу исходот на војната. Контра-планот е компромис без вистинска содржина.

ЕУ создава паралелна стратегија што ја збунува Украина, ја нервира Америка и не нуди реално решение.

Оваа политичка импотенција го потврдува историскиот образец: кога Европа се обидува да биде самостојна сила, таа секогаш се судира со сопствените слабости и поделби.

МИРОВНИОТ ПЛАН НА САД: РЕАЛПОЛИТИКА НАСПРОТИ ИЛУЗИИ

Американската политика е појасна и директна:

  • стабилни безбедносни гаранции за Киев
  • јасна линија кон Москва
  • контрола врз ескалацијата
  • долгорочна логистика

САД се водат од реалноста, а не од дипломатски театар.

Разликата е очигледна:
Американскиот план создава рамнотежа, сигурност и јасна перспектива. Европскиот план создава конфузија, неизвесност и привид на активност без суштина.

ЕВРОПА НЕ МОЖЕ ДА ВОДИ ГЕОПОЛИТИКА, БЕЗ АМЕРИКА Е ЗАГУБЕНА ВО ПРОСТОР И ВРЕМЕ

Европа сака глобална улога, но има сериозни слабости:

  • воена зависност од НАТО
  • енергетска зависност од надворешни пазари
  • економска стагнација во Германија
  • политички распад во Франција
  • неусогласени политики кон Русија
  • демографски пад
  • недефинирана стратегија за Балканот

Во таква состојба, ЕУ не може да води независна мировна политика. Затоа нејзиниот „план за Украина“ личи на дипломатски ритуал, а не на реално решение.

Истовремено, Европа се обидува да одржи привид на контрола, но вистинската моќ за мир останува во рацете на САД, кои ја држат глобалната рамнотежа.

МАКЕДОНСКИОТ СИНДРОМ: ДВОЈНИОТ СТАНДАРД И ЕВРОПСКОТО ЛИЦЕМЕРИЕ

Додека Украина добива:

  • милијарди евра и долари за војна и обновување
  • политички попусти и дипломатска грижа
  • забрзани интеграциски механизми

Македонија добива:

  • нови уцени и обврски без реална вредност
  • јазични и идентитетски услови
  • уставни диктати и политички притисоци
  • недозволиви ревизии на историјата

Европа не ги мери државите по демократија или вредности, туку по интереси.

Македонија, како држава со стабилност и реформи, се соочува со несоодветна политика која го потврдува лицемерието и нееднаквиот пристап на европските институции.

ЗОШТО ЕУ Е ТОЛКУ РИГИДНА КОН МАКЕДОНИЈА?

1. Балканот нема политичка тежина во европските институции

Нема силни лоби-групи, нема економски центри, нема воени фактори кои би можеле да ги балансираат одлуките на големите членки.

2. Европската политика се плаши да ја наруши рамнотежата со соседите

Затоа Македонија е изложена на неправедни услови и ограничувања, додека другите држави со слична големина се третираат со посебна грижа.

3. Македонија не се третира како геополитички приоритет

Оваа нерамноправност е суштината на европскиот проблем. ЕУ одлучува според интереси, не според заслуги или демократски вредности.

КАДЕ ЗАВРШУВААТ МИЛИЈАРДИТЕ ЗА УКРАИНА?

Ова е прашање што Брисел најмногу го избегнува. Дел од средствата:

  • минуваат низ приватни фондови без целосна контрола
  • завршуваат во логистички компании со политички врски
  • исчезнуваат во „цивилни проекти“ без мерливи резултати
  • се трошат во администрацијата на самата ЕУ

Парадокс: ЕУ инвестира огромни средства каде што нема контрола, а ја држи Македонија во чекалница и покрај стабилноста и реформите.

ФИНАНСИСКИТЕ ЦРНИ ДУПКИ НА ЕВРОПСКАТА ПОЛИТИКА

  • приватни фондови и недостапни сметки
  • инфраструктурни проекти без мерлива корист
  • политички врски и „клиентизам“
  • Македонија како жртва на европското двоумење

Резиме: Македонија плаќа цената на лицемерие и селективна политика.

СВЕТОТ МЕЃУ МОСКВА И КИЕВ: ГЕОПОЛИТИЧКИ ЗЕМЈОТРЕС

Светот е поделен меѓу:

  • американскиот стабилизирачки фактор
  • европската несигурност
  • руската експанзија
  • украинската трагедија

Европа се обидува да биде медијатор, но нема капацитет, ниту воен, ниту политички, ниту економски.

Финале: PAX EUROPA Е ИЛУЗИЈА — PAX AMERICANA ГО ДРЖИ КОНТИНЕНТОТ ЖИВ

  • без Америка нема мир
  • без Америка нема одвраќање
  • без Америка нема стратегија

Двојниот европски стандард кон Македонија е последица на поголема вистина: ЕУ не знае што сака да биде.

Додека таа талка, Македонија ја плаќа цената на европското двоумење и регионалната неправда.

Please follow and like us: