Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Најопасната неправда е онаа што се брани со селективна моралност.“
Шарл де Монтескје

СЦЕНАТА ШТО ТРЕБА ДА НÈ ЗАСРАМИ, НО И ДА НÈ РАЗБУДИ

Слики од душеци, ќебиња, импровизирани престои во државна институција.Луѓе затворени во простории без работни задачи, без основни услови за работа, без човечко достоинство, без каква било можност за изразување на својата професионална функција.Министерство што по дефиниција треба да биде симбол на соживот, доверба и одговорност, станува сцена на понижување, фарса, место каде што човечкото страдање се користи како дневнополитичка валута.Ова не е мала административна грешка, ниту изолирана појава.Ова е симптом. Симптом на системска расипаност, на систем што дозволува човечкото достоинство да биде изиграно, газено и третирано како објект, а не како неприкосновено право.
ДУИ КАКО МОРАЛЕН СУДИЈА ИЛИ КАКО ВЕШТ МАНИПУЛАТОР?

ДУИ денес зборува со дно за „нечовечки третман“, за „психолошка тортура“, за „црвени линии“.Но прашањето што мора да се постави, а што боли до срж, е едноставно и невозможно за игнорирање:Каде беше овој глас во изминатите две децении?Каде беше ДУИ кога државната администрација се претвораше во етнички феуд, во партиска јасла, во простор за вработувања без работа, функции без одговорност, институции без функција, а луѓето без достоинство?Одговорот е суров и јасен:гледаа и молчeа. Манипулираа. Чекаа можност да го искористат човечкото страдање за политичка поента.
ОД „ВРАБОТЕНИ“ ДО ЖРТВИ, КАКО СЕ СОЗДАВА ПОЛИТИЧКА ДРАМА
Никој разумен човек не може да оправда понижување.Но никој чесен аналитичар не смее да премолчи:Како овие 76 лица се нашле таму?Со какви договори?Со какви работни обврски?Со каква систематизација?ДУИ не зборува за тоа.Зошто?Затоа што вистината таму е непријатна и сурова:ова е наследен хаос, создаден токму од партиите што денес глумат жртви, од оние што ја користеле државата како партиска играчка, како приватен резервоар за вработувања и привилегии.
ЕТНИЧКАТА КАРТА КАКО ЗАШТИТЕН ЅИД

Кога аргументите завршуваат, започнува етничката реторика.Наместо сериозна институционална анализа, добиваме опасна и поедноставена теза:„Сите се Албанци – значи станува збор за дискриминација.“Ова не е борба за права.Ова е обид за етничка имунизација од одговорност, обид да се избегне јавно признавање на долговечната партиска злоупотреба.Државата не смее да казнува по етничка основа, точно.Но државата исто така не смее да биде заложник на етнички уцени и политички калкулации.
МИНИСТЕРСТВОТО ЗА МЕЃУЕТНИЧКИ ОДНОСИ, ОД МОСТ ДО ПАРОДИЈА

Иронијата е болна и несомнена:институција што треба да гради доверба, со години беше претворена во симбол на нефункционалност и партиска сопственост.Не од денес.Не од вчера.Ова не е изолиран инцидент, туку експлозија на долгогодишно лицемерие, во кое сите молчеа, додека системот не се урна сам врз себе.
Лицемерие што сега се прикрива со флоскули за „човечко достоинство“ и „црвени линии“, додека реалната одговорност и решенијата се одлагаат и скриваат зад етнички параван.
ОДГОВОРНОСТ ДА, НО ЦЕЛОСНА, НЕ СЕЛЕКТИВНА
Да, мора да има истрага.Да, мора да има утврдување одговорност.Да, мора да има човечки услови за секој вработен.Но ако таа одговорност заврши само како медиумска хајка,ако не се отвори прашањето за партиските вработувања,за фиктивните позиции,за институционалната измама,тогаш ништо не сме направиле.
Целата држава ќе продолжи да функционира како фарса, а човечкото достоинство како политичка алатка.
ДРЖАВА ИЛИ СЦЕНА ЗА ПОЛИТИЧКИ ТЕАТАР?
Кога премиерот се напаѓа не заради системски решенија, туку заради политички поени, тогаш не се брани достоинството, се тргува со него,а кога една партија се повикува на Европа, а со години ја користи државата како партиска сопственост, тогаш Европа станува параван, не вредност.
Државата станува предмет на лични и партиски калкулации, а граѓаните жртви на институционална злоупотреба.
ЦРВЕНАТА ЛИНИЈА НЕ Е ОД ДЕНЕС
Црвената линија беше премината одамна:кога институциите се полнеа без концепт,кога вработувањето стана етнички трофеј,кога државата престана да функционира како држава.Денешниот скандал е само огледало,а огледалото боли затоа што покажува вистина, сурова и неизбежна.
ФИНАЛЕ: ИЛИ РЕСЕТ, ИЛИ ВЕЧНА КРИЗА
Македонија мора да избере:Или вистинска институционална реформа,без етнички штитови,без партиски лаги,без лажна моралност,без селективни медиумски хајки,со вистинска, целосна и непристрасна одговорност.Или ќе продолжиме да ги гледаме истите сцени,со други актери,а исто лицемерие,а истите човечки страдања ќе бидат повторно инструментализирани.Човечкото достоинство не смее да биде алатка.Државата не смее да биде заложник.Вистината не смее да се дели по етнички клуч.





