Колумна на Слободан ТОМИЌ – Светот по старите правила умира: Минхен, Рубио и новата геополитичка архитектура во која Македонија мора да се избори за свое место

Македонија Свет

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ

МИНХЕН: КАДЕ СЕ РАСПАЃААТ СТАРИТЕ ПОРЕДОЦИ

Кога премиерот Христијан Мицкоски во Минхен рече дека „светот повеќе не се води по старите правила“, тоа не беше само дипломатска формула.

Тоа беше сурова вистина, изговорена гласно: поредокот создаден по Студената војна се распаѓа пред нашите очи, а опасностите не чекаат никого.
Минхенската безбедносна конференција не е само форум, таа е барометар на глобалните тектонски промени.
Трансатлантската алијанса влегува во нова, посложена ера.Во таа реалност, говорот на Марко Рубио не беше празна дипломатија. Тоа беше учење за преживување, нова доктрина за западниот свет кој мора да стане силен повторно.

„АМЕРИКА, ДЕТЕТО НА ЕВРОПА“: ПОВИК ЗА БУДЕЊЕ

Рубио ја истакна метафората која ќе одекнува: Америка како „дете на Европа“.
Но ова не е романтична слика; тоа е аларм.Односот помеѓу двата континенти повеќе не може да биде едностран.Децении Европа живееше под американскиот безбедносен чадор, додека САД го носеа товарот на глобалната стабилност. 
Тоа време заврши.Западот мора да се врати силен или ќе стане ирелевантен.

МАКЕДОНИЈА: НА ПРЕЛОМЕН МОМЕНТ

За мала држава како Македонија, геополитиката не е теорија, тоа е опстанок.Мицкоски ја постави вистината: Македонија мора да ја модернизира одбраната, да ја зајакне трансатлантската позиција и да се вгради во новата безбедносна архитектура.
Во новиот свет нема место за пасивни држави.Или си дел од силен блок, или си игралиште на туѓи агенди.

ТРАНСАТЛАНТСКАТА РЕАЛНОСТ: НАТО КАКО СТОЛБ НА БЕЗБЕДНОСТА

Минхен покажа: НАТО повторно е срцето на западната безбедност.Но овојпат со нова логика, не како гаранција за вечен мир, туку како одвраќање во ера на нови конфликти.
Миграции, енергетски шокови, сајбер војни, геополитички кризи – сите тие го менуваат сценариото. 
Безбедноста станува највисоката валута.

ЕВРОПА: СОЈУЗНИК ИЛИ ТЕРЕТ?

Рубио не ги штедеше зборовите: Европа направи серија стратешки грешки, деиндустријализација, енергетска зависност, демографска нестабилност.
Вистинската геополитичка борба на иднината не е 
Исток против Запад, туку конфликт во самиот Запад.Прашањето не е дали Европа ќе остане сојузник на Америка, туку дали може да биде рамноправен партнер.

ДИПЛОМАТИЈА КАКО ЕКОНОМСКА СТРАТЕГИЈА

Средбата на Мицкоски со холандскиот премиер Дик Схоф откри уште една вистина: економијата е безбедност.

Инвестиции, соработка со Филипс, ЕУ интеграција, тоа не се одвоени теми, туку стратегија за да се закотви Македонија во западниот економски систем, непристапна за надворешни притисоци.

ЛОБИРАЊЕ КАКО ДРЖАВНА СТРАТЕГИЈА

Средбата со Тед Дојч покажа дека модерната дипломатија се гради на мрежи.Во глобалната политика, врските со влијателни организации често се поважни од формалните сојузи.Геополитиката денес е динамична, поврзана и прагматична , и тоа е новото лице на светот.

СЕНКАТА НА ВОЈНАТА И СТРАТЕШКИТЕ КОНФЛИКТИ

Средбата со Зеленски потсетува: Европа живее во сенката на војната.Украина не е само конфликт, туку лабораторија на новиот светски поредок.
Тука се тестираат границите на моќта, сојузите и политичката волја.Мала држава како Македонија мора да го разбере тоа: без силни сојузници, нема безбедност.

РАЗГОВОР ЗА ПРАВЕДЕН МИР СО ЗЕЛЕНСКИ

Мицкоски и Зеленски разговараа за актуелните безбедносни предизвици, единство, солидарност и праведен мир.„Мирот мора да се гради врз правдата и достоинството на народите. 
Само таков мир носи стабилност и безбеден иднина за Европа. 
Македонија ќе остане глас на разумот, партнер за стабилност и поддржувач на праведен мир“, рече Мицкоски.
Зеленски истакна дека од Украина често се бара да прави повеќе отстапки отколку Русија, и дека трилатералните разговори во Женева мора да донесат суштински резултати.

МАКЕДОНИЈА НА ИСТОРИСКА ПРЕСВРТНИЦА

Оваа ера носи и голем ризик и историска можност.Ризик, ако останеме периферни.Можност, ако станеме активен дел од западната архитектура.
Минхен покажа дека Владата ја разбира оваа реалност.Но историјата не наградува оние што разбираат, таа наградува оние што дејствуваат.

ФИНАЛЕ: ЕРА НА ТВРДИ СОЈУЗИ

Говорот на Рубио и присуството на Мицкоски не се само дипломатски настани,  тие се знаци на нов светски поредок.
Свет во кој пријателствата ќе бидат потешки, сојузите поскапи, а безбедноста највредната валута.
Малите држави имаат само една стратегија: да бидат таму каде се носат одлуките, а не таму каде што се чувствуваат последиците.

Please follow and like us: