Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Нема поголема тиранија од онаа што се врши под закрила на законите и во име на правдата.“
Шарл де Монтескје

ДРЖАВАТА ПРЕД НАЈГОЛЕМИОТ ИНСТИТУЦИОНАЛЕН ТЕСТ
Македонија не се наоѓа пред обична институционална процедура.Таа стои пред историска пресвртница, момент што ќе одлучи дали правосудството конечно ќе се ослободи од политичките стеги или ќе остане заробено во систем на контрола.
Изборот на нов државен јавен обвинител не е избор на човек.
Тоа е избор на модел:дали правдата ќе биде темел на државатаили ќе продолжи да биде оружје на политичката моќ.
И токму затоа ова е еден од најсудбинските моменти во поновата македонска историја.
СВЕДОШТВАТА ШТО ЈА ОТВОРИЈА ПАНДОРИНАТА КУТИЈА
Најсилниот удар врз довербата во системот дојде однатре.Сведочењата на поранешни обвинители ја отворија сликата што долго време постоеше како тивка јавна тајна:политички насоки за предмети,директни притисоци врз обвинители,паралелни центри на одлучување.
Ако овие тврдења некогаш добијат институционална потврда,тоа би значело дека државата со години живеела во период на системска узурпација на правдата.И тоа не е обичен скандал.Тоа е институционален земјотрес.
КАКО СЕ СОЗДАВА ЗАРОБЕН СИСТЕМ

Заробувањето на правосудството не се случува преку една одлука.Тоа се случува постепено:преку кадровски влијанија,преку селективни истраги,преку создавање атмосфера на страв.
Така институциите формално изгледаат независни,но суштински стануваат контролирани.
Тоа е најсофистицираната форма на политичка моќ.
ЖРТВИТЕ НА СИСТЕМОТ, НЕВИДЛИВАТА ТРАГЕДИЈА
Најголемата цена не ја платија политичарите.Ја платија граѓаните.
Секој селективен процес, секоја сомнителна истрага и секоја политички обоена одлука ја уништуваше довербата во државата.
Создаде чувство дека:правдата не е еднаква за сите,туку зависи од политичката позиција.
Тоа чувство е најопасниот отров за една демократија.
ЗОШТО ОВА Е ИСТОРИСКИ МОМЕНТ
Новиот обвинител нема да наследи само функција.Ќе наследи систем во длабока криза.Систем со нарушена доверба.Систем со политички трауми.Систем што мора да се реформира од темел.
Затоа неговата улога ќе биде историска, а не административна.
ПОСЛЕДНАТА ШАНСА ЗА РЕСЕТ НА ДРЖАВАТА
Ако новото раководство успее да ја врати независноста на обвинителството,Македонија ќе добие шанса за институционално обновување.Но ако стариот модел продолжи последиците ќе бидат драматични.
Затоа што без доверба во правдата нема:стабилна демократија,силна држава,ниту европска иднина.
ИСТОРИСКАТА ЛЕКЦИЈА ШТО НЕ СМЕЕ ДА СЕ ЗАБОРАВИ
Историјата покажува една сурова вистина:државите не се распаѓаат кога ќе осиромашат.распаѓањето започнува кога правдата ќе стане политичка.
Тогаш институциите стануваат празна форма.Тогаш граѓаните ја губат вербата.Тогаш државата почнува да се распаѓа одвнатре.
ФИНАЛЕ : БИТКА ЗА ДУШАТА НА ДРЖАВАТА

Изборот на нов обвинител е повеќе од кадровска одлука.Тоа е битка за суштината на државата.
Или Македонија ќе ја врати правдата како столб на демократијата,или ќе продолжи да живее во сенката на политички контролираниот систем.
Средина нема.Ова е момент што ќе ја одреди историјата.








