Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Не секој пропуст е резултат на неспособност, понекогаш е резултат на недоволна видливост.“
Питер Друкер

МОМЕНТ НА ПРИЛАГОДУВАЊЕ, НЕ САМО НА ПРОМЕНА

Најавата за реконструкција на Владата доаѓа во момент кога очекувањата за забрзување на институционалната динамика стануваат сè поизразени.
Во таа смисла, процесот не треба да се чита само како кадровска интервенција, туку како индикатор за капацитетот на системот да се прилагодува, да учи и да ја зголемува сопствената ефикасност.
Најавениот пристап на Христијан Мицкоски, кој се темели на анализа и проценка, отвора простор за структурно унапредување наместо ад-хок решенија.
АНАЛИЗАТА КАКО НЕОПХОДЕН, НО НЕ И ДОВОЛЕН УСЛОВ
Аналитичкиот пристап создава стабилност и предвидливост во носењето одлуки.
Но секој аналитички процес има своја природна граница:
- податоците го покажуваат измерливото, но не секогаш и потенцијалот
- формалните резултати ја мерат функцијата, но не секогаш и влијанието
Во таа разлика помеѓу измереното и невидливото, често се наоѓа просторот каде што дел од енергијата на системот останува неискористена.
ВИДЛИВОСТА КАКО КРИТЕРИУМ, ТИВКАТА СЛАБОСТ НА СЕКОЈ СИСТЕМ
Секој организиран систем природно тежнее да ги вреднува оние што се највидливи.
Тоа е функционално, но не секогаш доволно.
- видливоста не секогаш значи вредност
- експонираноста не секогаш значи реален придонес
- тишината не секогаш значи отсуство
Во ваква поставеност, дел од капацитетот останува на периферијата, не поради недостаток на квалитет, туку поради недостаток на пристап.
РЕКОНСТРУКЦИЈАТА КАКО СИГНАЛ ЗА КРИТЕРИУМИТЕ

Секоја кадровска промена испраќа порака за тоа што системот вреднува. Но најсилната порака не е во тоа кој ќе замине, туку во тоа каков профил ќе биде засилен:
- дали ќе се потврдат постојните линии
- или ќе се отворат нови канали
- дали ќе доминира предвидливоста
- или ќе се внесе нова динамика
Токму овие нијанси ја дефинираат вистинската насока на процесот.
КАПАЦИТЕТОТ ШТО НЕ СЕ МЕРИ ЛЕСНО
Во секој политички систем постои слој на луѓе и идеи што не влегуваат во формалните извештаи.
Тој слој:
- не е секогаш институционално позициониран
- не е секогаш гласен
- но често има висока мобилизациска вредност
Кога овој капацитет не е доволно интегриран, се создава тивка диспропорција: системот функционира, но неговиот вкупен потенцијал не е целосно искористен.
КООРДИНАЦИЈАТА И ФИЛТРИРАЊЕТО НА ИНФОРМАЦИИ
Во секој централен систем, информациите се движат низ повеќе нивоа. Со секое ниво тие:
- се селектираат
- се поедноставуваат
- понекогаш се прилагодуваат
Кога филтрите стануваат премногу тесни, дел од реалната слика се губи,а квалитетот на одлуките секогаш зависи од квалитетот на информацијата.
ДВИЖЕЊЕ МЕЃУ СТАБИЛНОСТ И ОТВОРЕНОСТ
Секоја власт се движи помеѓу две потреби:
- да ја задржи стабилноста
- да ја зголеми отвореноста
Преголема стабилност може да доведе до затворање. Преголема отвореност може да создаде непредвидливост.
Клучот е во калибрацијата. Реконструкцијата е токму моментот кога оваа рамнотежа се редефинира.
ПРАШАЊЕТО ШТО НЕ СЕ ПОСТАВУВА ГЛАСНО
На крајот, постои едно суштинско прашање што ретко се формулира јавно, но секогаш е присутно:
колку системот успева да ги опфати сите што придонесуваат, а не само оние што се најблиску до процесот на одлучување?
Одговорот на ова прашање не се дава со изјава, туку со изборите што следат.
РЕЗИМЕ : РЕКОНСТРУКЦИЈАТА КАКО ТЕСТ НА ПРЕПОЗНАВАЊЕТО

Најавениот процес е повеќе од организациска промена.
Тој е индикатор за:
- како се дефинира вредноста
- како се препознава придонесот
- како се користи вкупниот капацитет
И токму затоа, неговото значење не е само во исходот, туку во сигналите што ќе ги испрати.
ФИНАЛНА МИСЛА
Вистинската сила на една власт не се гледа кога поставува луѓе, туку кога создава систем што може да ги препознае вистинските.
КОГА НЕВИДЛИВОТО ОДЛУЧУВА: РЕКОНСТРУКЦИЈАТА КАКО ТЕСТ НА ВИСТИНСКАТА СИЛА НА СИСТЕМОТ
Ова не е приказна за функции.
Ова е приказна за капацитет.
И токму таму ќе се види дали системот има сила да го препознае сопствениот потенцијал.

