Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Кога неправдата станува закон – отпорот станува должност.“
Томас Џеферсон

ВОВЕД: НЕ Е ОВА ДИПЛОМАТИЈА – ОВА Е ПРИТИСОК ОД СИТЕ СТРАНИ
Македонија денес не е под еден притисок. Таа е под повеќеслоен удар.
Од една страна, изјавите на Еди Рама и заканите на Али Ахмети.
Од друга – блокадите од Бугарија.
Од трета – внатрешни политички структури што со години ја разградуваа државната позиција.
И токму во тој контекст доаѓа настапот на Христојан Мицкоски во Виена, како обид да се каже гласно она што долго време се премолчуваше:
дека процесот не е европеизација, туку билатерализација под притисок.
ВИЕНА: МОМЕНТОТ КОГА СЕ КАЖА ВИСТИНАТА

Во Виена, Мицкоски ја именуваше суштината:
„булинг“.
Тоа не е случаен збор. Тоа е дијагноза.
По децении отстапки – од симболи до име – Македонија повторно е ставена пред нов услов:
идентитетот да стане предмет на преговарање.
Австрискиот канцелар Кристијан Стокер испрати дипломатски коректна порака:
поддршка, но без исклучоци.
И тука лежи парадоксот:
Европа ја поддржува Македонија, но не ја заштитува од неправдата внатре во процесот.
БИЛАТЕРАЛИЗАЦИЈАТА – НАЈГОЛЕМАТА ИЗМАМА НА ЕУ ПРОЦЕСОТ
Она што се случува не е европски принцип.
Тоа е негово извртување.
Кога една земја-членка како Бугарија може да условува:
историја
јазик
идентитет
тогаш тоа не е интеграција.
Тоа е политичка асимилација под европско знаме.
И затоа зборот „булинг“ не е претеран.
Тој е точен.
СДСМ – КРИТИКА БЕЗ КРЕДИБИЛИТЕТ

Кога денес опозицијата зборува за „дипломатски неуспех“, мора да се постави едно прашање:
кој ја донесе државата до оваа точка?
Политиките на Зоран Заев и Никола Димитров беа претставени како „решенија“.
Резултатот?
нови блокади
нови услови
нови понижувања
Дури и самиот Нокола Димитров денес признава дека „нема компромис, има пакет без решение“.
Тоа не е анализа.
Тоа е доцна исповед.
ДЕЛФИ: КОГА ВИСТИНАТА ИЗЛЕЗЕ ОД УСТАТА НА ПОТПИСНИКОТ

На форумот во ДЕЛФИ, Димитров ја кажа суштината:
дека процесот е без кредибилитет.
дека Македонија стои во место од 2005.
дека „компромисот“ не донел решение.
Но тука се отвора клучната дилема:
ако тоа е така –
зошто беше потпишано?
Историјата не суди по зборови.
Туку по последици.
ТИРАНА: КАРТОГРАФИЈА НА АМБИЦИИ

Паралелно со европскиот ќорсокак, се отвора друг фронт.
Изјавите од Тирана не се случајни.
Тие се дел од поширока визија.
Кога Еди Рама зборува за Албанци како „државотворен народ“ надвор од својата држава,
а Али Ахмети најавува „одброени денови“
тогаш тоа не е реторика.
Тоа е координација.
И тука веќе не станува збор за права.
Туку за промена на државниот модел.
ВНАТРЕШНИОТ ФАКТОР – НАЈСЛАБАТА АЛКА
Ниту една надворешна стратегија не успева без внатрешна слабост.
Македонија со години:
прифаќаше услови без гаранции
потпишуваше договори без заштитни механизми
создаваше политичка елита без државнички капацитет
Затоа денес прашањето не е само што прават другите.
Прашањето е:
дали конечно ќе се постави црвена линија?
ДРЖАВАТА ИМА ИНСТИТУЦИИ – НО ДАЛИ ИМА ВОЛЈА?

Системот постои:
дипломатија
безбедносни структури
политичко раководство
Но без волја, тие се само форма.
Заканите, изјавите и притисоците бараат:
јасна дипломатска реакција
цврста политичка позиција
национален консензус
Сè друго е одлагање на неизбежното.
МАКЕДОНИЈА ПОМЕЃУ ДВЕ ОПАСНОСТИ

Денес државата е помеѓу две крајности:
надворешен притисок за редефинирање
внатрешна слабост за отпор
Ако едното продолжи,
а другото не се промени,
исходот е предвидлив.
ПОЛИТИКАТА НА МИЦКОСКИ – СУДИР СО РЕАЛНОСТА

Она што го прави Мицкоски е обид за пресврт:
да се именува проблемот
да се бараат гаранции
да се прекине политиката на бесконечни отстапки
Тоа е тежок пат.
Но единствениот што остава простор за достоинство.
ФИНАЛЕН УДАР: НЕМА ПОВЕЌЕ ПРОСТОР ЗА ИЛУЗИИ
Македонија денес мора да избере:
дали ќе продолжи да попушта,
или ќе постави граница
дали ќе биде објект на туѓи стратегии,
или субјект на сопствена политика.
Историјата не простува нации што не се бранат,а државите не исчезнуваат одеднаш.
Тие прво се откажуваат од себе, чекор по чекор.
Затоа ова не е само политички момент.
Ова е историски тест.
И одговорот мора да биде јасен:
Македонија не се преговара.
Македонија се брани.


