Колумна на Слободан ТОМИЌ – „Големите нации не се мерат по тоа колку пати победиле, туку по тоа колку пати останале верни на себе кога целиот свет барал од нив да станат нешто друго.“

Македонија Регион Свет

(Шарл де Гол)

Шарл де Гол

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ

Тиват можеби нема да влезе во учебниците како место каде е потпишан некаков историски договор. Нема да биде запаметен како град во кој преку ноќ се решиле сите европски дилеми на Балканот. Но сосема е можно еден ден историчарите да напишат дека токму таму започнал нов период во односите меѓу Европската Унија и земјите од Западен Балкан.
Не поради свечените фотографии.
Не поради дипломатските формулации.
Не поради протоколите.
Туку поради фактот што за првпат по долго време на маса се почувствува нешто што со години недостигаше, признавање дека сегашниот модел на проширување е во длабока криза.

Две децении Балканот живее во чекалната на Европа.
Две децении слуша исти пораки.
Две децении добива исти ветувања.
Две децении му се повторува дека иднината е блиску,а таа иднина секогаш остануваше на уште еден чекор од дофат.
Во меѓувреме светот се промени.
Русија и Западот влегоа во најголемата конфронтација по Студената војна.
Кина стана глобален економски центар.
Блискиот Исток повторно се претвори во зона на нестабилност.
Енергетските рути станаа геополитичко оружје.
Миграциските бранови ги потресоа европските општества, а Европа сфати дека Балканот повеќе не може да биде третиран како периферија.
Токму затоа Тиват беше повеќе од дипломатски собир.
Тој беше признание дека старата политика ја достигна својата граница.

Кога француско-германската иницијатива зборува за постепена интеграција, таа всушност признава една реалност што долго време никој не сакаше јавно да ја изговори.
Дека сегашниот пристап кон проширувањето повеќе не функционира.
Но тука започнува и најважната дилема за Македонија.
Дали постепената интеграција е мост кон полноправно членство или нова чекална со поубаво име?
Тоа е прашањето што денес го поставува секој разумен граѓанин.
Затоа што Македонија не почна вчера да чека.
Македонија не поднесе кандидатура минатата година.
Македонија не влезе во овој процес пред една деценија.
Ова е држава која со генерации живее во очекување на европскиот момент.

И токму затоа во Тиват не беше важно само што беше кажано.
Важно беше што повеќе никој не можеше да ја игнорира македонската позиција.
Позиција која денес се темели на едноставен принцип.
Да за Европа.
Да за интеграција.
Да за соработка.
Но не и за бесконечни политички условувања без крајна цел.
Тоа не е радикална политика.
Тоа е политика на државна самопочит.
Во спротивно целиот процес губи смисла.
Бидејќи ако правилата се менуваат секогаш кога кандидатот ќе ги исполни старите услови, тогаш веќе не станува збор за реформи.
Станува збор за бескрајна трка во која целта постојано се поместува,а историјата покажува дека ниеден народ не може бесконечно да живее во таква состојба.
Токму затоа Македонија денес се наоѓа на крстопат што е многу поголем од дневната политика.

Прашањето повеќе не е дали сакаме Европа.
Прашањето е каква Европа се создава пред нашите очи.
Дали Европа на рамноправни народи.
Или Европа на различни аршини.
Дали Европа на принципи.
Или Европа на политички импровизации.
Дали Европа на даден збор.
Или Европа на бесконечни услови.
Одговорот на тие прашања ќе ја одреди не само иднината на Македонија, туку и кредибилитетот на самата Европска Унија.

Зашто секоја голема политичка заедница опстанува само додека луѓето веруваат во нејзината праведност.
Кога таа вера ќе почне да исчезнува, исчезнува и довербата,а без доверба нема интеграција.
Нема партнерство.
Нема заедничка иднина.
Токму затоа Тиват не беше крај на една приказна.
Тој беше почеток на нова.
Приказна во која Македонија повеќе не смее да биде набљудувач на сопствената судбина.
Приказна во која мора да зборува со јасен државнички глас.
Приказна во која достоинството не е пречка за европската иднина, туку предуслов за неа.
Бидејќи на крајот од секоја историска епоха останува само едно прашање.
Не дали една нација била доволно послушна.
Туку дали останала доволно храбра да биде тоа што е.
Токму во одговорот на тоа прашање денес се наоѓа и вистинската смисла на Тиват.

Please follow and like us: