Колумна на Слободан Томиќ – Кога законот станува алиби, а уставот станува сведок: Дарко Костадиновски и правниот земјотрес што ќе го предизвика Уставниот Суд

Македонија Општо

Пишува: Слободан Томиќ

Слободан Томиќ

„Кога правдата замолчува, зборуваат мечевите.“ — Сенека

НЕПРАВДАТА КАКО НОРМА, НЕОДГОВОРНОСТА КАКО ПОЛИТИКА

Кога претседателот на Уставниот суд, д-р Дарко Костадиновски, ќе каже дека „Кривичниот законик направил непоправлива штета“, тоа не е правен коментар , тоа е акт на институционална дијагноза. Македонија живее во ера на суфицит на неказнивост и дефицит на одговорност, каде што политичарите се амнестираат под параванот на законот, а народот ја плаќа цената на нивната „реформа“.

Така наречените измени на членот 353 од Кривичниот законик беа создадени како законски чадор за криминалот на власта, а не како правна рамнотежа. Наместо казна, олеснување. 

Наместо одговорност, заборав. И токму затоа денес Уставниот суд е последната институционална брана меѓу правото и беззаконието.

УСТАВОТ НЕ Е ПАРТИСКИ ДОГОВОР

Дарко Костадиновски со право потсети: Уставниот суд му даде рок на Собранието , шест месеци за исправка на неправдата. 

Рокот помина. Собранието молчи. Ова молчење не е случајно. 

Тоа е системски одбранбен механизам на старата власт, која со години ја подредуваше уставноста под партиска удобност.

„Собранието е должно да го почитува Уставот, а со тоа и нашите одлуки“ , вели Костадиновски. Тоа не е само институционално предупредување, тоа е апел до совеста на државата. 

Бидејќи кога Уставот не се почитува, Републиката се распаѓа однатре, тивко и без аларм.

ПОНИШТУВАЊЕ, А НЕ УКИНУВАЊЕ, ГРАНИЦАТА МЕЃУ ПРАВДА И КРИМИНАЛ

Една реченица од неговото излагање го одделува правниот систем од хаосот:

„Ако го укинеме, ќе станеме исти како оние што го донесоа. Ако го поништиме, го враќаме правното достоинство.“

Тоа е суштината. Разликата меѓу укинување и поништување не е само формална , таа е етичка линија. Ако законот се укине, останува правен вакуум , терен за безнаказност. 

Ако се поништи, старото правило оживува, а неправдата се чисти како да не се случила.

Ова не е само правна техника. Тоа е враќање на правниот морал во државата.

КРИВИЧНИОТ ЗАКОНИК КАКО ОРУЖЈЕ НА НЕПРАВДАТА

Со измените на КЗ, Македонија ја доби најопасната комбинација: криминалот со легално покритие. 

Тој закон, кој во својата суштина требаше да гони, стана заштита. Костадиновски не случајно зборува за „огромен суфицит на неказнивост“. 

Таа неказнивост е коренот на сите политички пазарења, судски манипулации и лажни европски приказни за „владеење на правото“.

И токму затоа, денес, одлуката на Уставниот суд ќе биде пресуда не само за законот, туку и за совеста на државата.

СОБРАНИЕТО, ОД ВОЛЈА НА НАРОДОТ ДО ГЛАСАЧКА МАШИНА

„Интерпелациите се аномалија, а Собранието е гласачка машина“ , рече Костадиновски. Оваа реченица е политички земјотрес, затоа што првпат претседател на Уставниот суд јавно признава дека законодавната власт е заробена од извршната.

Дваесет години политичката сцена ја живее истата трагедија: Владите се менуваат, но системот на потчинетост останува ист. 

Денес, не само судството, туку и Собранието, е само рефлексија на волјата на власта, а не на народот.

ЧЕТИРИТЕ КАЗНИ НА ГРАЃАНИТЕ

Во една од најсилните забелешки, Костадиновски рече дека „граѓаните ги плаќаат политичарите четири пати , за маркетинг, за освоени гласови, за функциите и за апанажи по мандатот“. 

Ова не е хипербола. Тоа е математика на неправдата.

Секој даночен денар е сведок дека народот го финансира својот потиснувач. 

И токму затоа, како никогаш досега, потребна е нова правна катарза, која нема да се заснова на декларации, туку на уставни дела.

ЕВРОПСКИ ИЗВЕШТАИ, МАКЕДОНСКА РЕАЛНОСТ

Кога Европската комисија зборува за „status quo“ во владеењето на правото, тоа е дипломатски израз за застој.

 Но, кога претседател на Уставниот суд вели дека граѓаните немаат доверба не само во судството, туку во целиот државен апарат, тоа е вистинска дијагноза.

Таа недоверба не се лекува со „европски знаменца“, туку со правичност. 

Со одговорност. Со еднаквост пред закон.

ЗАКОНОТ ЗА ЈАЗИЦИТЕ , ИСПИТ ЗА СУДОТ И ДРЖАВАТА

Најавата на Костадиновски дека ќе се решава предметот за Законот за јазиците е уште една пресвртница. 

Овој закон одамна е повеќе од правно прашање, тој е тест за суверенитетот на Македонија.

Дали државата ќе дозволи двојна правна реалност или конечно ќе ја врати јазичната рамнотежа што ја гарантира Уставот? 

Одговорот ќе ја одреди не само правната, туку и идентитетската иднина на нацијата.

РЕЗИМЕ: ПРАВОТО МОРА ДА СЕ ВРАТИ ВО НАРОДОТ

Дарко Костадиновски, со своите зборови, не зборува само како судија , туку како чувар на правната совест. 

Неговата порака е кристално јасна: Уставниот суд нема да молчи додека државата се разградува под изговор на закони.

Ако Собранието не ги направи измените на Кривичниот законик, одлуката на Судот ќе биде не само правен чин, туку историска линија меѓу времето на неказнивост и времето на одговорност.

И токму во тој миг, Македонија ќе мора да одлучи: дали ќе остане земја на компромисни неправди, или конечно ќе стане држава на праведни закони.

Please follow and like us: