Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Меѓу народите нема вечна правда – има вечни интереси.“
Ханс Моргентау, таткото на realpolitik

КРАЈОТ НА ИЛУЗИЈАТА
По Студената војна светот живееше во удобна приказна:меѓународно право, неповредливи граници, Обединети Нации како арбитер.Но денес таа конструкција се распаѓа.
Резолуциите не се почитуваат.Ветата ја блокираат правдата.Големите сили носат одлуки самостојно.
Меѓународното право опстојува само таму каде што зад него стои сила.Тоа е суштината на новата ера:realpolitik – политиката на моќта.
ЗОШТО ТРАМП ГО ОТВОРИ ПРАШАЊЕТО ГРЕНЛАНД

Доналд Трамп не „посакува остров“.Тој ја чита иднината.Трамп сака контрола врз стратегиското утре на Америка.
1. Арктикот, новата златна трка
Под мразот има:– нафта и гас– ретки метали– ураниум– нови поморски патиштаКој ќе биде прв таму,ќе ја држи енергетската и технолошката моќ на XXI век.
2. Гренланд – арктичка тврдина
– географски меѓу Америка и Русија– контрола на влезот во Арктикот– американска база веќе постои (Pituffik)Ако САД го обезбедат Гренланд:
– го затвораат северниот пристап на Русија- ја спречуваат Кина во арктичко продирањеТоа е класична стратегиска предност.
3. Русија и Кина веќе играат
Русија гради арктички бази.Кина се прогласи за „near-Arctic power“.Инвестира во гренландски рудници.Трамп ја чита мапата ладно:ако Америка не стигне прва, ќе ја изгуби предноста.
4. Минералите на иднината
Без нив:– нема чипови– нема батерии– нема вештачка интелигенција– нема современа воена технологијаДенес Кина контролира најголем дел од тие ресурси.Трамп бара американска стратешка независност.
5. Данска, суверенитет без сила
Данска формално го поседува Гренланд.Но нема арктичка моќ.Во новата ера:суверенитет без сила е договор без заштита.
СВАЛБАРД, СИВАТА ЗОНА НА НОВАТА КОНФРОНТАЦИЈА
На картата, далечен архипелаг.Во реалноста, геостратешки клуч на Северот.
1. Вратата кон Арктикот
Кој го контролира Свалбард,има надзор и логистика во арктичкиот простор.Арктикот станува:– нова енергетска провинција– нов трговски правец– нова зона на воено надмудрување
2. Руски легален клин
Со Свалбардскиот договор:Русија има населби, компании и истражувачки станици.Тоа е единственото местокаде Русија е физички присутна на НАТО територија.
3. НАТО со ограничени раце
Норвешка има суверенитет.Но нема право на класична милитаризација.Создадена е:– зона без целосен НАТО штит– но со руска близинаИдеален простор за хибридни операции.
4. Арктичките патишта
Со топење на мразот:патот Азија, Европа се скратува за речиси 40%.Кој ги контролира арктичките точки –ја контролира идната светска трговија.

5. Банката за семиња
Seed Vault е глобална биолошка резерва за црни сценарија.САД, Русија, Кина и ЕУги чуваат своите семиња таму.
Кога сите големи сили ја избираат истата тврдина,таа е стратегиска точка на опстанок.
РЕАЛНОСТА: ПРАВОТО ЈА СЛЕДИ МОЌТА

Обединетите Нации остануваат симбол.Но не и конечен арбитер.Во новата ера:– нема гаранции без сила– нема договор без моќ– нема правда без одлучностRealpolitik е новото меѓународно правило.
МАКЕДОНИЈА, ЛЕКЦИЈА ЗА МАЛИТЕ ДРЖАВИ

Македонија долго веруваше во декларации и ветувања.Но блокадите и условувањата покажаа:малите држави што не ја читаат реалната сила,стануваат предмет на геополитичка трговија.
Ова е сурово.Но ова е светот што доаѓа.
СОВЕТ, ШТО ТРЕБА ДА ПРАВИ МАКЕДОНИЈА ВО СВЕТОТ НА REALPOLITIK
Македонија мора конечно да престане да реагира,и да почне да планира.-Да ја чита мапата на моќта, не декларациите.-Да го постави националниот интерес како црвена линија.-Да гради силни и реални сојузи.- Да инвестира во сопствена институционална сила.-Да зборува јасно, државнички и самоуверено.Realpolitik не ги казнува малите.Ги казнува наивните.
ЗАКЛУЧНА РЕЧЕНИЦА
Гренланд е престолот.Свалбард е стражата.Арктикот е идниот центар на светската моќ,а Доналд Трамп е политичаротшто прв јавно ја прочита таа мапа.




