Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Големите сили не прават неправда од злоба,туку од рамнодушност.“
Рејмон Арон

Историјата никогаш не тропа.Таа влегува.И кога ќе влезе, не ги прашува малите дали се подготвени, туку ги мери по тоа дали имаат глас, храброст и државнички нерв.
Денес, додека Европската Унија и Индија си подаваат рака над пазар од две милијарди луѓе, Македонија брои часови на гранични премини, брои уништени тури, брои понижувања.Ова не е случајност.Ова е систем.
ДОГОВОРОТ ШТО ЈА РАЗОТКРИ ВИСТИНСКАТА ЕВРОПА

Договорот ЕУ–Индија не е само трговски акт.Тој е признавање на новата реалност:Европа повеќе не верува во сопствената моќ, затоа бара сојуз со идните џинови.Индија не влегува во овој договор како молител.Влегува како сила.Со индустрија, пазар, геополитичка тежина и самодоверба.И токму затоа:добива пристап, добива флексибилност, добива безбедносна рамка.Европа знае да биде дарежлива, кога има корист.
ГЕОПОЛИТИКА БЕЗ ИЛУЗИИ: СВЕТОТ ВЕЌЕ НЕ Е МОРАЛЕН

Антонио Кошта зборува за „вредности“, „демократии“ и „праведен мир“.Но зад тие зборови стои сурова вистина:Светот влезе во ера на блокови.Трговијата стана оружје.Безбедноста стана услов за просперитет.ЕУ не потпиша договор со Индија од љубов.Туку од страв: од Кина, од Америка, од сопствената стагнација.Во таков свет, сентимент нема.
МАКЕДОНИЈА ВО СЕНКАТА НА ГОЛЕМИТЕ ДОГОВОРИ

И додека Брисел зборува за „ново поглавје“,Македонија живее во старата маргина.Фактите се брутални:Ние сме кандидат, без бенефиции.Партнер, без третман.Демократија, без заштита.Македонските превозници не се проблем на системот.Тие се жртва на европската хипокризија.За Индија, посебни клаузули.За Македонија, правило 90/180.За Индија — стратегија.За Балканот — формулар.
ПРЕВОЗНИЦИТЕ КАКО ДИЈАГНОЗА НА ЕВРОПСКАТА ПОЛИТИКА
Кога камионџијата е третиран како турист, државата е третирана како ништожна.Овие луѓе:не одат на одмор,не трошат европски пари,туку ја движат европската економија.И сепак, се казнети.Не поради закон, туку поради незаинтересираност.
Денес, на граничните премини, Европската Унија ја покажа својата вистинска природа.
Не во декларации, туку во рампи.Македонските транспортери не седат од инает.
Тие седат од нужда.Не бројат денови — бројат загуби.Не бројат километри — бројат удари врз егзистенцијата.
Камионџијата кој 15 години ја движел европската економија, денес е третиран како илегалец.Како ризик.Како бројка.Притвор, понижување, депортација, тоа не е визна политика.
Тоа е институционализирана рамнодушност.Над 75 илјади камиони блокирани.100 милиони евра штета дневно.
Цел синџир на снабдување на раб на колапс.
И повторно — Брисел зборува за „стратегии“, додека Балканот плаќа цена.Ова не е технички дефект.Ова е политичка одлука.
МИЦКОСКИ: ПРВ ПРЕМИЕР ШТО ГО НАРЕЧЕ ПРОБЛЕМОТ СО ВИСТИНСКО ИМЕ

Христијан Мицкоски не молчи.И тоа е клучната разлика.Бара телефонски разговор со Урсула фон дер Лајен не од протокол, туку од државничка нужност.Ова не е техничко прашање.Ова е прашање на достоинство.И за првпат по долго време, Македонија не шепоти, туку зборува јасно:— Не може Европа да бара лојалност, а да нуди понижување.
ЗАПАДЕН БАЛКАН: ВЕЧНАТА ЧЕКАЛНА НА ГЕОПОЛИТИКАТА

Западен Балкан не е во европските стратегии.Тој е во европските фусноти.
Нема: индустријска визија, транспортна политика, безбедносен приоритет.
Само услови.Само тестови.Само одлагања.И секој нов „историски договор“ со некој друг ја потврдува истата порака:Не сте ни приоритетни, ниту важни.
ГОЛЕМАТА ИРОНИЈА: ВРЕДНОСТИ ЗА ГОВОР, ПРАГМАТИЗАМ ЗА ДЕЛО
ЕУ говори за меѓународно право, но го применува селективно.
Говори за солидарност, но ја резервира за големите.Говори за проширување, но инвестира во алтернативи.
Индија е алтернатива.Македонија е обврска што сакаат да ја одложат.
ФИНАЛЕ: ПРАШАЊЕ ШТО ПОВЕЌЕ НЕ МОЖЕ ДА СЕ ИЗБЕГНЕ
Како што предупреди Збигњев Бжежински:„Ако не си играч, ќе бидеш поле.“
Македонија денес е токму на таа линија.И затоа вистинското прашање не е дали ЕУ ќе ни излезе во пресрет овој пат.
Туку:— дали ние конечно ќе се поставиме како држава што бара, а не како земја што чека.
Историјата веќе тргна.Договорите се веќе потпишани.
Светот веќе се подреди.
Останува само едно:дали Македонија ќе има глас, или ќе остане звук од камион што чека на рампа.






