Со духовното расудување и бескомпромисниот дух на Свети Јован Златоуст
” Остриот меч на вистината против неправедните владетели и заштитник на народното достоинство.”
Пишува : Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ
ПОЛИТИЧКО-СТРАТЕШКА ДИСЕКЦИЈА: ОПОЗИЦИЈАТА И „ХРОНОЛОГИЈАТА НА ПОПУШТАЊЕТО“

За да се разбере зошто Илинденското послание на Г.Г. Стефан за 2026 година одекнува толку силно, мора без ракавици да се анализира децениската политика на отстапки, која денес го достигнува својот кулминативен притисок.
- Договорот од 1 август 2017: Почетокот на системската деструкција
Први август 2017 година (точно пред 9 години) беше промовиран како „историски момент на помирување“.
Но, од историска и стратешка гледна точка, Договорот за добрососедство со Бугарија ги постави следниве погубни преседани:
Асиметричност на обврските: Скопје презеде конкретни, мерливи обврски за менување на учебници, споменици и историски наративи, додека Софија доби одврзани раце да го користи ЕУ-процесот како средство за уцена.
Институционализација на историскиот ревизионизам: Со формирањето на билатералната комисија за историски прашања, научната и историската вистина станаа предмет на политичко пазарење.
- Опозицијата под Венко Филипче и ДУИ: Агонија за политички опстанок
По дебаклот и промената на власта, опозицискиот блок предводен од СДСМ (под новото раководство на Венко Филипче) и ДУИ се наоѓа во длабока стратегиска криза. Нивното барање за „експресно, ургентно и безрезервно“ вметнување на Бугарите во Уставот не произлегува од државнички визионерство, туку од два клучни мотиви:
Празнина во сопствената платформа: Немајќи реален економски или социјален концепт, единствената карта на која играат е „ексклузивен монопол врз европската агенда“.
Заштита на наследството на капитулацијата: Со евентуално спроведување на уставните измени под итни услови, тие се обидуваат пост-фестум да го оправдаат Преспанскиот договор и целиот пакет отстaпки што ги направија додека беа на власт.
ГЕОПОЛИТИЧКАТА КЛОПКА: ЗОШТО УСТАВНИТЕ ИЗМЕНИ БЕЗ ГАРАНЦИИ СЕ ИДЕНТИТЕТСКО САМОУБИСТВО

Формалното барање за уставни измени се презентира пред јавноста како „мала техничка корекција“ (додавање на делови од народи во Преамбулата).
Но, геополитичката реалност ги открива вистинските стапици:
- Синдромот на „Подвижна мета“
Ако Македонија попушти и ги внесе Бугарите во Уставот без претходни, цврсти, пишани и правно-обврзувачки гаранции од Софија и Брисел (одложено дејство на уставните измени до затворањето на преговорите), следната блокада ќе се случи уште на првото преговарачко поглавје.
Барањата нема да запрат тука: следно ќе биде барањето за редефинирање на ликот и делото на Гоце Делчев, Илинденското востание, јазичните корени и ослободителната борба од Втората светска војна.
- Институционален дебаланс
Истиот политички блок кој го смени името преку форсирани процеси, денес бара повторување на истиот сценарио.
Со тоа се испраќа порака до меѓународните фактори дека македонскиот суверенитет е флексибилен категорија која може да се витка под каков било дипломатски притисок.
ДУХОВНИОТ БЕДЕМ: МПЦ-ОА И УЛОГАТА НА СВЕТИ ЈОВАН ЗЛА ОУСТ

Во услови кога светските политики се водат според прагматизам и сува залудност, гласот на Црквата преку Архиепископот г.г. Стефан одекнува со древна, неограничена сила.
- Свети Јован Златоуст како историски и духовен парагон
Свети Јован Златоуст остана запаметен во историјата бидејќи не молчеше пред царицата Евдоксија и моќниците на нејзиниот двор.
Кога власта западна во духовна деградација и неправда, тој без страв извика против беззаконието, по цена на сопствено прогонство и страдање.
Г.г. Стефан во Илинденското послание го применува токму овој Златоустов дух:
Тој го посочува Светиот Пророк Илија како изобличувач на беззаконите цареви (Ахав) и лажните пророци.
Денешните „лажни пророци“ се оние политички профитери кои на сопствениот народ му ветуваат „лажен рај“ и брзи сојузи, барајќи за возврат да се откаже од сопствениот корен, историско памтење и од своите свети предци.
- Трите Илиндени: Нераскинлива духовна нишка
1903 (Крушево): Борба против физичкиот поробувач – Вера и жртва.
1944 (АСНОМ): Државотворност израсната од борбата – Правда и суверенитет.
1991 (Независност): Заокружување на слободата – Чест и самостојност.
Посланието јасно порачува дека третиот Илинден (1991) не е конечна точка, туку траен подвиг.
Со губењето на контролата врз идентитетските белези, сите три Илиндени се сведуваат на обична формалност, што е спротивно на Жртвата што ја поднесоа генерациите пред нас.
ПАРАЛЕЛЕН ПРЕГЛЕД: ПОЛИТИЧКИ НЕСОБРАЈ ИЛИНИДЕНСКИ ПАТ
ФИНАЛЕ :

ПАТОКАЗОТ ЗА ИДНИНАТА
Посланието за Илинден 2026 година не е само пахистичка Честитка, туку црвена линија исцртана од македонскиот архипастир.
Прашањето за внесување на Бугарите во Уставот и зачувувањето на националниот интегритет не е прашање за следната изборна кампања, ова е прашање за опстанокот на Македонците како историски народ. Политичарите кои денес нудат „брзи и ургентни решенија“ мора да сфатат дека историјата сурово ги помни оние кои потклекнале, а ги прославува оние кои, по примерот на Илинденците и Свети Илија, останале исправени пред бурите.
Во зборовите на Златоустовата мудрост:
„Секоја бура поминува, секое царство и власт доаѓаат и си заминуваат, но Вистината Божја и народот кој ја чува својата чест, остануваат засекогаш.“

