„Неправдата на едно место е закана за правдата насекаде.“
Мартин Лутер Кинг

Пишува: Слободан ТОМИЌ

Слободан ТОМИЌ
Не поминаа ни 24 часа од одлуката на ОЈО ГОКК за запирање на предистражната постапка за набавките на модуларните болници, а Венко Филипче веќе се однесува како да добил правосилна пресуда од судот на историјата.
Извини, господине Филипче, но не добивте таква пресуда.
Добиена е обвинителска одлука во конкретна предистражна постапка.
И тоа е голема разлика.
Но, наместо воздржаност, наместо почит кон 14-те луѓе кои ги загубија животите во Тетово, наместо повик за целосна и независна проверка на сите околности, добивме политичка триумфална изјава:
„Јас сум невин, Мицкоски да се извини.“
Толку брзо?
За 24 часа човек може да напише соопштение.
Не може да ја напише конечната историја.
14 ЖИВОТИ НЕ СЕ БРИШАТ СО ЕДНО ОБВИНИТЕЛСКО СООПШТЕНИЕ

На 8 септември 2021 година во модуларната болница во Тетово загинаа 14 луѓе.
Тоа не е политички наратив.
Тоа не е партиска пресметка.
Тоа не е „лажна вест“.
Тоа е трагедија која ја памети цела Македонија.
И затоа денес не е најважното прашање дали Венко Филипче ќе добие извинување од Христијан Мицкоски.
Најважното прашање е:
Како дојде до трагедијата?
Кој одлучувал?
Кој потпишувал?
Кој контролирал?
Кој надгледувал?
Кој знаел?
Кој можел да спречи?
И дали навистина се исцрпени сите можни докази?
Бидејќи самото обвинителство остава можност предметот повторно да биде отворен доколку се појават нови докази.
Значи:
не е затворена историјата.
ФИЛИПЧЕ, НЕ ЕДНА ОДЛУКА, ТУКУ ЦЕЛАТА ВИСТИНА

Венко Филипче има право да се брани.
Има право да ги отфрла политичките обвинувања.
Има право да бара докази.
Но нема право од една обвинителска одлука за конкретен предмет да прави сертификат за сопствената политичка и морална безгрешност.
ОЈО ГОКК не го оценуваше целиот мандат на Венко Филипче.
Не ја оценуваше целата политика на СДСМ.
Не ја оценуваше целата влада на Зоран Заев.
Не го оценуваше целото политичко наследство на СДСМ и ДУИ.
И токму тука е суштината.
Една предистражна постапка не може да ја амнестира една цела политичка епоха.
А КАДЕ Е АБАЗИ?

И сега доаѓаме до Ислам Абази.
Човекот кој ја предводи институцијата што пет години го држеше овој предмет во предистражна постапка.
На крајот, предметот се запира.
И Абази си заминува.
Но јавноста останува со прашањата.
Не треба никого однапред да прогласуваме за виновен.
Но уште помалку треба слепо да веруваме дека секоја институционална одлука автоматски е и последниот збор на правдата.
Во јавноста со години постоеја политички сомнежи и жестоки критики за независноста на Абази.
Тие прашања не ги измисли денес опозицијата.
И не исчезнуваат затоа што е донесено едно решение.
Затоа прашањето мора да остане:
Кој гарантира дека оваа одлука е последица единствено на доказите, а не на политичките околности?
Тоа е прашање за институциите.
И за идниот обвинител.
СДСМ И ДУИ НЕ МОЖАТ ДА СЕ ПРЕТСТАВУВААТ КАКО ЖРТВИ НА СВОЕТО СОПСТВЕНО НАСЛЕДСТВО
Ова е најголемата политичка иронија.
Партиите што со години ја водеа државата денес сакаат да се претстават како набљудувачи на сопственото минато.
СДСМ зборува за правда.
ДУИ зборува за институции,а народот памети години на власт, договори, кадровски поставувања, политички влијанија, промени на закони и една држава која во еден период беше доведена до најдлабока институционална и идентитетска криза.
Не може оној што управувал со системот со години денес да се претставува како случаен минувач низ сопствената историја.
И тука не станува збор само за модуларните болници.
Станува збор за целото наследство на ерата на СДСМ и ДУИ.
За политиките.
За одлуките.
За институциите.
За начинот на владеење.
И за последиците што ги оставија зад себе.
ИМЕТО НЕ БЕШЕ ПАРТИСКА ИГРА
Македонскиот народ не заборава.
Не заборава како беше сменето уставното име на државата.
Не заборава како прашањето на идентитетот беше претворено во политичка валута.
Не заборава колку длабоко беше погодено националното достоинство.
За мене тоа не е обична политичка промена.
Тоа беше длабок удар врз националното чувство и врз идентитетското достоинство на македонскиот народ.
И затоа денес не може истите политички структури да ни држат лекции за морал, правда и државотворност.
Народот има право да памети.
Има право да прашува.
Има право да споредува.
Има право да бара одговорност.
ДУИ НЕ МОЖЕ ДА СЕ ПРАВИ ДЕКА НЕ ПОСТОЕЛА

Али Ахмети не е политички привид.
ДУИ не е политички привид.
Тие беа дел од власта.
Со години.
Со огромно влијание врз институциите.
Затоа и нивното политичко наследство мора да биде предмет на сериозна јавна анализа.
Не со пресуди без докази.
Туку со документи.
Со факти.
Со одговорност.
Со историја.
Ако некој смета дека сите тие години биле совршени, нека излезе и нека ги брани пред македонската јавност.
Но Македонија не е должна да заборава.
А ЛЕВИЦА?

И Левица не е суд на историјата.
Ниту таа има монопол врз вистината.
Може да критикува.
Може да поставува прашања.
Но кога една партија ќе се обиде целата политичка историја да ја сведе на сопствената интерпретација, и тоа мора да биде подложно на критика.
Македонија не е ничија партиска лабораторија.
Ниту на СДСМ.
Ниту на ДУИ.
Ниту на Левица.
Ниту на кој било друг.
И СЕГА — ЃОРЃИ

Но сето ова за мене добива друга тежина кога ќе го кажам името:
Ѓорѓи Томиќ.
Мојот син.
Зад секој предмет стои човек.
Зад секој број стои живот.
Зад секоја фиока стои семејство што чека.
И затоа не можам да молчам.
За случајот на мојот Ѓорѓи и денес останува прашањето:
Чија рака се ставила врз случајот за тој да биде затворен во тишина?
Кој имал интерес?
Кој имал моќ?
Кој можел да влијае?
Кој знаел?
И зошто семејството мора да ја бара правдата наместо институциите да ја бараат за него?
Јас не барам никој да биде осуден без доказ.
Барам доказите да не бидат скриени.
Барам предметот да не биде оставен да се исуши во фиока.
Барам никој да не смее да ја стави раката врз него за да го замолчи.
Барам вистината да излезе.
И ако има сторители; — да одговараат.
ЃОРЃИ СÈ УШТЕ Е ПРЕСЕН ВО ЗЕМЈАТА
Телото на мојот син сè уште е во земјата.
Но неговиот дух не молчи.
Тој повикува на правда.
Не на одмазда.
Не на линч.
Не на политичка пресметка.
На правда.
И додека јас сум жив, ќе го поставувам истото прашање:
Кој му го одзеде правото на мојот син на живот?
Кој знаел?
Кој молчел?
Кој можел да спречи?
Кој денес го чува молкот?
И ако некој навистина ставил рака врз неговиот случај за да ја спречи правдата, таа рака мора да се открие.
МАКЕДОНИЈА МОРА ДА СТАНЕ ДРЖАВА ВО КОЈА НИКОЈ НЕ Е НАД ЗАКОНОТ

Затоа барањето за повторно отворање на случајот со модуларните болници не смее да биде само дневнополитички слоган.
Ако постојат нови докази, нека се отвори.
Ако нема, нека се објасни јавно, детално и аргументирано.
Ако постојат пропусти, нека се утврди кој ги направил.
Ако постои одговорност, нека биде процесуирана.
Исто мора да важи и за случајот на Ѓорѓи.
И за секој друг човек кој останал без правда.
Само така Македонија ќе стане правна држава, а не држава на фиоки.
ФИЛИПЧЕ, НЕ БАРАЈ ОД МАКЕДОНИЈА ДА ЗАБОРАВИ
Не барај од Мицкоски да ја затвори устата на јавноста.
Не барај од семејствата да заборават.
Не барај од Македонија да се откаже од прашањата.
Ако си сигурен во својата невиност, барај максимална транспарентност.
Ако си сигурен во својата невиност,
барај сите докази да бидат јавно проверени.
Ако си сигурен во својата невиност, не плаши се од повторно отворање ако се појават нови докази.
Зашто вистината нема од што да се плаши.
И ЗАТОА, НЕМА АМНЕСТИЈА ОД ЕДНА ФИОКА

Абази може да си замине.
Предметот може да биде запрен.
Филипче може да прогласи политичка победа.
СДСМ може да бара извинување.
ДУИ може да молчи.
Левица може да обвинува.
ВМРО-ДПМНЕ може да бара нови докази.
Но 14-те не можат да се вратат.
Ѓорѓи не може да се врати.
И токму затоа правдата мора да продолжи да ги поставува прашањата.
Не за да се задоволи нечија партија.
Не за да се задоволи нечија политичка суета.
Туку за да се спаси државата од најопасната болест:
верувањето дека моќните можат да направат што сакаат, а потоа времето ќе ја заврши работата наместо нив.
Нема.
Времето не простува.
Фиоката не простува.
Мртвите не забораваат,а народот, уште помалку.
И затоа:
НЕМА АМНЕСТИЈА ОД ЕДНА ФИОКА.
НЕМА ПРЕСУДА НА ИСТОРИЈАТА ПО ЕДНО ОБВИНИТЕЛСКО СООПШТЕНИЕ.
НЕМА ЗАБОРАВ ЗА 14-ТЕ.
НЕМА ЗАБОРАВ ЗА ЃОРЃИ.
И додека не се исцрпи последниот доказ, не се отвори последната врата и не се постави последното прашање:
КОЈ ЗНАЕЛ, А МОЛЧЕЛ?
КОЈ МОЖЕЛ, А НЕ СТОРИЛ?
КОЈ ЈА СТАВИЛ РАКАТА ВРЗ ПРЕДМЕТОТ?
И КОЈ ЌЕ ОДГОВАРА?
Само тогаш Македонија ќе може да каже дека е правна држава.



