Портрети на Моќта. Лицето зад енергетскиот пресврт: Сања Божиновска и Недим Рама – Серијал на Слободан Томиќ ​

Македонија Регион Свет

ОД ЕНЕРГЕТСКА ЗАВИСНОСТ ДО ЕНЕРГЕТСКА КРСТОСНИЦА
КОГА ДРЖАВАТА НЕМА ВТОРА ЦЕВКА, НЕМА НИТУ ВТОРА ОПЦИЈА

Пишува: Слободан ТОМИЌ

„Најопасната зависност е онаа што ја забележувате дури кога ќе стане доцна.“


Хенри Кисинџер

Хенри Кисинџер

Енергијата не е само прашање на гас, струја, нафта и сметки.
Енергијата е политика.
Енергијата е економија.
Енергијата е безбедност.
Енергијата е геополитика,а во време на војна, енергијата станува и прашање на државен опстанок.
Затоа приказната за Сања Божиновска и Недим Рама не треба да се чита само како приказна за една министерка и еден директор.
Ова е приказна за обидот Македонија конечно да излезе од енергетската позиција во која со децении имаше премалку избори.
И токму тука започнува големото прашање:
Што правевме пред кризата, а што правиме денес?

САЊА БОЖИНОВСКА, ЖЕНАТА КОЈА ВО ЕНЕРГЕТИКАТА ВЛЕЗЕ СО ИСКУСТВО, А НЕ САМО СО ФУНКЦИЈА

Сања Божиновска не доаѓа во енергетиката како политичарка што првпат ја открива оваа област откако седнала во министерска фотелја.
Нејзиниот професионален пат е врзан со бизнисот, меѓународното работење и енергетскиот сектор.
Родена е во Скопје во 1980 година. Дипломирала бизнис-администрација и политички науки во Прага, а своето образование го продолжила со магистерски студии во странство. Во професионалната кариера работела во повеќе компании и енергетски структури, а со години учествувала на бројни регионални и европски енергетски конференции.
Тоа е важно.
Затоа што енергетиката не се учи само од говорница.
Таа се учи од пазарите, договорите, инфраструктурата, ризиците, цените, регулативата и геополитиката,а денес Божиновска стои на чело на министерство кое практично го носи едно од најтешките прашања на државата:
Како Македонија да има енергија и кога светот нема стабилна енергетска слика?

ОД СИСТЕМ СО ЕДЕН ПРАВЕЦ КОН СИСТЕМ СО ПОВЕЌЕ ИЗБОРИ

Една од најсилните пораки од настапот на Божиновска е дека Македонија повеќе не смее да размислува само во категоријата:
„Од каде ќе добиеме гас?“
Туку:
„Од колку места можеме да добиеме гас?“
Тоа е огромна разлика.
Држава со еден снабдувач е зависна.
Држава со повеќе извори е поотпорна.
Држава со повеќе интерконектори има маневарски простор,а држава која може да стане и транзитна земја добива сосема поинаква геополитичка тежина.
Токму затоа Вертикалниот коридор не е само уште еден меѓународен меморандум.
Тој е можност Македонија да се премести од периферијата кон енергетската карта на регионот.

ВЕРТИКАЛНИОТ КОРИДОР — ЦЕВКА КОЈА ЈА МЕНУВА ГЕОГРАФИЈАТА НА ДРЖАВАТА

Македонија официјално се приклучи кон Вертикалниот гасен коридор

На 4 септември 2026 година, во Солун, Недим Рама го потпиша Меморандумот за разбирање со кој НОМАГАС ја внесе Македонија во иницијативата „Вертикален коридор“.
Тоа не е само потпис.
Тоа е инфраструктурна геополитика.
Вертикалниот коридор ги поврзува гасните системи на повеќе држави од Југоисточна и Централна Европа и отвора можности за диверзификација на изворите, зголемување на капацитетите и двонасочен проток на природен гас,а Македонија досега беше на маргините на оваа енергетска архитектура.
Сега се обидува да влезе во неа.
И тоа е суштинската промена.
Не станува збор само за тоа Македонија да добие гас.
Станува збор за тоа Македонија да добие избор.

НЕДИМ РАМА — ОД ПОЛИТИКАТА КОН ЦЕВКАТА

Во оваа приказна Сања Божиновска ја носи политичката и институционалната страна.
Но политичката одлука мора да се претвори во инфраструктура.
Тука влегува Недим Рама.
Како генерален, односно извршен директор на НОМАГАС, Рама е човекот што треба да ја претвори енергетската стратегија во оперативна реалност.
А неговата работа во 2026 година добива регионална димензија.
Во април беше дел од владината делегација во Вашингтон на Стратешкиот дијалог со САД.
Во септември го потпиша Меморандумот за приклучување на НОМАГАС кон Вертикалниот коридор.
И истиот период беше потпишан и договорот за проектирање и изградба на интерконекторот Македонија–Србија.
Тоа значи дека пред Рама стои многу поголема задача од управување со една државна компанија.
Пред него стои задача да обезбеди систем што ќе функционира.

РАМА НЕ Е САМО ДИРЕКТОР — ТОЈ Е ЕДНА ОД КАРИКИТЕ НА НОВАТА ЕНЕРГЕТСКА АРХИТЕКТУРА

Но токму тука треба да бидеме сериозни.
Функцијата не е резултат.
Потписот не е резултат.
Меморандумот не е резултат.
Резултат е цевководот.
Резултат е протокот.
Резултат е сигурното снабдување.
Резултат е граѓанинот што нема да стравува што ќе се случи следната зима.
И токму затоа Рама ќе биде оценуван по она што ќе се случи по потписите.
Тоа е неговиот вистински тест.

МАКЕДОНИЈА–ГРЦИЈА: ЈУЖНАТА ВРАТА

Најважниот нов правец е југот.
Интерконекторот со Грција треба да ја отвори врската со грчкиот систем и со можностите што ги нуди Александруполи.
Тоа значи пристап до нови извори.
Но уште поважно — значи пристап до повеќе извори,а во енергетиката:
повеќе извори значи повеќе безбедност.
Тоа е основата на секоја сериозна стратегија за диверзификација.

МАКЕДОНИЈА–СРБИЈА: СЕ ОТВОРА СЕВЕРНИОТ ПРАВЕЦ

Вториот голем чекор е северот.
На 4 септември е потпишан договорот за проектирање и изградба на интерконективниот гасовод Македонија–Србија.
Договорот е вреден 29,4 милиони евра и е предвиден по принципот „клуч на рака“.
Со северниот правец Македонија добива можност да стане дел од поширок гасен систем.
А кога ќе се поврзат југот и северот, приказната повеќе не е само:
Македонија да добие гас.
Приказната станува:
Македонија да стане дел од коридорот низ кој гасот може да се движи.
Тоа е веќе сосема друга геополитичка позиција.

ОД КУПУВАЧ ДО ТРАНЗИТНА ЗЕМЈА

Ова е можеби најинтересниот дел од целата приказна.
Ако инфраструктурата биде завршена и системот биде функционален, Македонија не мора да остане само краен потрошувач.
Може да стане и транзитна земја,а транзитот значи:
приходи,
инфраструктура,
нови инвестиции,
поголема регионална важност,
и, што е најважно, поголема стратешка тежина.
Една мала држава не мора да биде голем производител за да биде важен играч.
Понекогаш е доволно да биде важна раскрсница,а Македонија ја има географијата.
Сега мора да ја изгради инфраструктурата.

ОД ЕДЕН ГАСОВОД КОН МРЕЖА

Со децении Македонија имаше ограничени можности за гасно поврзување.
Божиновска во интервјуто со право ја нагласува суштината:
ако имате само една опција, секоја криза ја претвора таа опција во слабост.
Токму во тоа е историската промена.
Од еден правец:
кон два.
Од една врска:
кон мрежа.
Од зависност:
кон избор.
Од крајна точка:
кон потенцијална транзитна точка.

И ТУКА ДОАЃА НАЈБОЛНОТО ПРАШАЊЕ — КАДЕ БЕВМЕ КОГА ПОЧНА ВОЈНАТА?

Ова прашање не може да се избегне.
Русија ја започна големата инвазија врз Украина во февруари 2022 година.
Европа веднаш сфати дека енергетската зависност не е само економски проблем.
Таа може да стане безбедносен проблем.
Затоа Европа почна да бара алтернативни извори, нови терминали, нови интерконектори и нови правци.
И сега доаѓаме до Македонија.
Дали државата беше доволно подготвена?
Дали навреме се изградија алтернативните правци?
Дали навреме се искористи географската положба?
Дали пред кризата се направи доволно за Македонија да не зависи од еден доминантен правец?
Ова не се партиски прашања.
Ова се државни прашања.

СДСМ И ДУИ ИМААТ ПРАВО НА ОДБРАНА — НО И ГРАЃАНИТЕ ИМААТ ПРАВО НА ОДГОВОР

Кога една власт била на чело на државата со години, нејзиното наследство мора да се мери со инфраструктурата што ја остава.
Не со говорите.
Не со прес-конференциите.
Не со политичките пароли.
Туку со тоа:
што е изградено,
што е поврзано,
што функционира,
колкав е капацитетот,
и колку државата е подготвена за криза.
СДСМ и ДУИ имаа години во кои можеа да ја забрзаат енергетската диверзификација.
Ако денес Македонија мора забрзано да ја гради мрежата што требаше одамна да биде посилна, тогаш јавноста има право да праша:
Зошто не порано?
Ова не е криминализација на нечие минато.
Ова е политичка одговорност.
И таа е суштината на демократијата.

ПЕНДАРОВСКИ И ПРАШАЊЕТО ШТО ОСТАНУВА

Интервјуа - Стево Пендаровски

Во јавните настапи поранешниот претседател Стево Пендаровски говореше за геополитичките последици од руската инвазија и за фактот дека европската безбедносна архитектура доживеа драматична промена.
Ако политичкото раководство на државата било информирано за ризиците пред почетокот на војната, тогаш прашањето станува уште посериозно:
Дали предупредувањето било претворено во навремена инфраструктурна политика?
Тоа е прашањето што заслужува институционален и политички одговор.
Не обвинување без доказ.
Туку одговор.
Затоа што државата не смее да учи лекции само откако кризата ќе почне.

БОЖИНОВСКА — ОД ЕНЕРГЕТСКА ПОЛИТИКА ДО ЕНЕРГЕТСКА БЕЗБЕДНОСТ

Од интервјуто на Божиновска произлегува една многу важна порака:
не се работи само за гас.
Се работи и за струја.
За обновливи извори.
За ветер.
За фотоволтаици.
За гасификација.
За когенерација.
За енергетска сиромаштија.
За цените.
За заштита на граѓаните од ценовни шокови.
Тоа е поширока енергетска политика.
Според податоците што ги посочува министерката, инсталираниот капацитет од обновливи извори значително е зголемен, а увозната зависност кај електричната енергија е намалена.
Но и тука важи истото правило:
бројката е важна само ако граѓанинот ја почувствува како сигурност.

ЕНЕРГЕТСКАТА СИРОМАШТИЈА — НАЈВАЖНИОТ ТЕСТ

Еден енергетски систем не може да се прогласи за успешен ако има големи инвестиции, а граѓанинот не може да ја плати сметката.
Затоа е значајно што се отвора и прашањето на енергетската сиромаштија.
Евтината тарифа не е само техничка категорија.
За едно семејство таа може да значи:
дали ќе ја плати сметката,
дали ќе грее дом,
дали детето ќе има топол дом,
дали пензионерот ќе мора да избира меѓу храна и струја.
Затоа енергетската политика на крајот мора да се врати кај човекот.

ГАСОТ НЕ Е САМО ГАС — ТОЈ Е И ИНДУСТРИЈА

Кога една држава има сигурно снабдување со гас, таа создава услови за повеќе од греење.
Создава услови за индустрија.
За производство.
За инвестиции.
За когенерација.
За поефикасно производство на топлинска и електрична енергија.
За почиста енергетска структура.
И затоа гасификацијата не смее да заврши на границата.
Мора да влезе во градовите.
Во индустриските зони.
Во системите за топлинска енергија.
Во домовите.
Во економијата.

СКОПЈЕ — ГОЛЕМИОТ ТЕСТ

Скопје е посебна приказна.
Зимата го покажува целиот проблем на енергетската и еколошката политика.
Греењето, воздухот, топлинската енергија и електричната енергија мора да се гледаат како еден систем.
Затоа идејата за когенеративна централа е важна.
Производство на електрична и топлинска енергија во ист процес значи повисока ефикасност и потенцијално подобра економска и еколошка слика.
Но и тука зборовите ќе мора да станат објекти.

ВЕТЕРОТ, СОНЦЕТО И ГАСОТ — НЕ СЕ НЕПРИЈАТЕЛИ

Енергетската транзиција не значи:
само сонце.
Ниту:
само ветер.
Ниту:
само гас.
Стабилниот систем бара комбинација.
Сонцето произведува кога има сонце.
Ветерот произведува кога има ветер.
Хидроенергијата зависи од хидролошките услови.
Гасот може да има улога на флексибилен енергент во системот.
Затоа сериозната енергетска политика не бара еден победник.
Таа бара балансиран систем.

ВЕТЕРНИОТ ПАРК — 500 МИЛИОНИ ЕВРА НЕ СЕ САМО БРОЈКА

Ветерниот парк ,,Богданци” урива рекорди во производството на електрична  енергија – АД. ЕСМ

Во интервјуто Божиновска говори и за големата приватна инвестиција во ветерна енергија.
Првата фаза од 131 мегават, според нејзиното образложение, претставува дел од инвестиција од околу 500 милиони евра.
Но инвестицијата не е само бројот на мегавати.
Таа значи патишта.
Трансформатори.
Мрежна инфраструктура.
Локална економија.
Работа.
Движење на капитал.
Развој на региони.
Затоа енергетската инвестиција може да биде и регионална развојна политика.

ОД 7 ПРОЦЕНТИ ДО 58 ПРОЦЕНТИ — БРОЈКИ ШТО ТРЕБА ДА СЕ ПРОВЕРУВААТ, НО И ДА СЕ РАЗБЕРАТ

Божиновска во интервјуто посочува голем пораст на инсталираниот капацитет од обновливи извори.
Но тука мора да направиме една важна разлика:
инсталиран капацитет не е исто што и произведена електрична енергија.
Тоа е суштината на енергетската анализа.
Можеме да имаме многу мегавати.
Но прашањето е колку киловат-часови произведуваат.
Колку се достапни во зима.
Колку мрежата може да прими.
Колку се потребни резервни капацитети.
И колку тоа се чувствува во увозот и во сметките.
Токму затоа оваа тема мора да се анализира без политичка магла.

МИЦКОСКИ — ТРЕТАТА КАРИКА

Во целата енергетска приказна постојат три нивоа.
Христијан Мицкоски — политичка визија.
Сања Божиновска — стратешка енергетска политика.
Недим Рама — оперативна реализација преку НОМАГАС.
Ако првата карика ја поставува насоката,
втората ја гради стратегијата,
третата мора да ја испорача инфраструктурата.
Токму затоа ова не е приказна за една функција.
Ова е приказна за систем.

И ТУКА МИЦКОСКИОТ ПОЛИТИЧКИ РИЗИК Е ГОЛЕМ

Мицкоски може да објасни дека државата гради.
Божиновска може да објасни што се гради.
Рама може да покаже што е договорено.
Но граѓанинот на крајот ќе праша:
Кога ќе тече гасот?
Тоа е најважното прашање.
Не кога е потпишан меморандумот.
Не кога е одржана конференцијата.
Не кога е дадена изјава.
Туку кога системот ќе работи.
И затоа 2027 и 2028 година ќе бидат години на вистината.

2027 И 2028 — ГОДИНИТЕ КОГА ЗБОРОВИТЕ ЌЕ МОРА ДА СТАНАТ ЦЕВКИ.

Според сегашните планови, интерконекторот со Грција се очекува да биде завршен во 2027 година, а целосното поврзување со северниот правец кон Србија се очекува да отвори поширока функционална мрежа во 2028 година.
Тогаш ќе се види дали денешната политика била визија или само политичка реторика.
Ќе се види дали Македонија навистина ќе стане дел од регионалниот енергетски тек.
Ќе се види дали ќе може да стане транзитна земја.
Ќе се види дали ќе има повеќе извори.
И ќе се види дали граѓаните ќе почувствуваат поголема сигурност.

ДУИ НЕ МОЖЕ ДА БЕГА ОД ПРАШАЊЕТО ЗА СВОЕТО ЕНЕРГЕТСКО НАСЛЕДСТВО

ДУИ денес може да поставува прашања.
И треба да поставува прашања.
Секоја власт има право да ја контролира секоја следна власт.
Но постои и обратната страна.
Кога една политичка структура со години била дел од власта, тогаш и самата мора да одговори:
Што оставивте зад себе?
Каде се алтернативните гасни правци?
Каде е регионалната мрежа?
Каде е транзитната позиција?
Каде е инфраструктурата што ќе ја намалеше зависноста кога Европа влезе во најголемата енергетска криза во последните децении?
Ова не се прашѓања против Албанците.
Не се прашања против ниту една етничка заедница.
Ова се прашања кон една политичка елита која со години ја носеше одговорноста за државата.

СДСМ И ДУИ МОЖАТ ДА ЈА КРИТИКУВААТ ВЛАДАТА — НО НЕ МОЖАТ ДА ЈА ИЗБРИШАТ ИСТОРИЈАТА

Секогаш ќе има критика.
Тоа е демократијата.
Но критиката станува политички празна кога не ја признава сопствената одговорност.
А Македонија денес ја плаќа цената на долгогодишната енергетска инерција.
Затоа денешното градење на интерконектори не треба да се гледа само како успех на една влада.
Треба да се гледа и како исправување на една долгогодишна слабост.
Тоа е вистинската политичка анализа.

БОЖИНОВСКА — ПОРТРЕТ НА ЕДНА НОВА ЕНЕРГЕТСКА ДОКТРИНА

Во нејзиниот настап се препознава една суштинска идеја:
Македонија повеќе не смее да биде пасивен набљудувач на европските енергетски процеси.
Таа мора да биде учесник.
Да преговара.
Да се поврзува.
Да инвестира.
Да диверзифицира.
Да гради.
И да ја користи својата географија.
Тоа е новата енергетска доктрина:
не чекај кризата да дојде за да бараш излез.
Изгради го излезот пред кризата.

РАМА — ЧОВЕКОТ КОЈ ЌЕ МОРА ДА ДОКАЖЕ ДЕКА ДРЖАВНАТА ЦЕВКА МОЖЕ ДА СТАНЕ РЕГИОНАЛНА АРТЕРИЈА

Интервју Недим Рама, извршен директор на НОМАГАС АД Скопје ...

Недим Рама е релативно нов на чело на НОМАГАС.
Но за кратко време неговата функција доби регионална тежина.
Од Вашингтон до Солун.
Од Грција до Србија.
Од интерконекторите до Вертикалниот коридор.
Од националната мрежа до европската енергетска архитектура.
Тоа е интересниот дел од неговиот портрет.
Не е доволно да биде директор.
Тој мора да стане оперативен гарант дека стратегијата ќе биде реализирана.
А тоа е многу потешка задача.

ЕНЕРГЕТСКАТА НЕЗАВИСНОСТ НЕ ЗНАЧИ ДА ПРОИЗВЕДУВАМЕ СÈ

Ова е уште една заблуда.
Ниту една мала европска држава не мора сама да произведува сè.
Енергетската независност во современа Европа значи нешто попаметно:
да имаш повеќе извори,
повеќе правци,
повеќе партнери,
повеќе резерви,
повеќе инфраструктура,
и способност да го смениш правецот кога светот ќе се промени.
Тоа е вистинската енергетска сувереност.

МАКЕДОНИЈА НЕ МОЖЕ ДА ЈА ПРОМЕНИ ГЕОГРАФИЈАТА — НО МОЖЕ ДА ЈА ПРЕТВОРИ ВО ПРЕДНОСТ

Ние сме мала држава.
Но се наоѓаме на простор што ги поврзува југот и северот.
Тоа со децении беше само географски факт.
Сега може да стане економска предност.
Грција на југ.
Србија на север.
Бугарија на исток.
Регионалните пазари околу нас.
Европската енергетска мрежа пред нас.
Прашањето е:
ќе останеме ли само географска точка на картата или ќе станеме инфраструктурна точка?
Одговорот ќе го даде гасоводот.

ИСТОРИСКИОТ ПАРАДОКС

Има еден историски парадокс.
Со години зборувавме за европска интеграција.
Но европската интеграција не е само политика.
Таа е инфраструктура.
Енергетика.
Патишта.
Железници.
Дигитални мрежи.
Интерконектори.
Пазари.
Кога Македонија се поврзува со европските енергетски системи, таа практично се поврзува со Европа на еден од најконкретните можни начини.
Не со декларација.
Туку со цевка.

И ЗАТОА ОВОЈ ПОРТРЕТ НЕ Е САМО ЗА БОЖИНОВСКА И РАМА

Тој е за една државна промена.
Божиновска е политичкиот и стратешкиот лик.
Рама е оперативниот лик.
Мицкоски е политичкиот носител на владината визија.
НОМАГАС е инфраструктурната алатка.
Интерконекторите се артериите.
Вертикалниот коридор е пошироката регионална мрежа.
А граѓанинот е крајниот корисник.

НАЈВАЖНОТО ПРАШАЊЕ НЕ Е КОЈ ЌЕ СЕ СЛИКА КРАЈ ЦЕВКАТА

Најважното прашање е:
Кој ќе ја пушти во работа?
Затоа што политиката сака слики.
Енергетиката бара километри.
Политиката сака говори.
Енергетиката бара договори.
Политиката сака ветувања.
Енергетиката бара рокови,а граѓанинот сака само едно:
сигурна енергија по поднослива цена.

ЗАВРШЕН ПОРТРЕТ

Сања Божиновска и Недим Рама денес стојат пред можеби една од најголемите енергетски задачи во современата македонска држава.
Божиновска треба да ја одржи стратегијата.
Рама треба да ја испорача инфраструктурата.
Мицкоски треба да обезбеди политичка поддршка и континуитет,а институциите мора да обезбедат транспарентност.
Тогаш ова може да стане вистински државен проект.
Не партиски.
Не етнички.
Не личен.
Туку македонски.
Затоа што кога ќе се гради интерконекторот кон Грција, тој не е на ВМРО-ДПМНЕ.
Кога ќе се гради кон Србија, тој не е на ВЛЕН.
Кога ќе тече гасот низ Македонија, тој не е на СДСМ.
И кога Македонија ќе стане транзитна земја, приходот не треба да биде на една партија.
Тоа е инфраструктура на државата.

ПОРАКАТА ДО СДСМ И ДУИ

Критиката е добредојдена.
Но пред критиката доаѓа билансот,а пред билансот доаѓа прашањето:
Што оставивте?
Ако оставивте доволно — покажете.
Ако не оставивте доволно — објаснете зошто.
И ако денес некој гради нешто што требало да биде изградено порано, тогаш демократскиот одговор не е да се негира.
Одговорот е да се праша:
како да биде побрзо, поевтино и подобро?
Така функционира сериозна држава.

ПОРАКАТА ДО МИЦКОСКИ

За Мицкоски ова е и можност и ризик.
Можност — затоа што Македонија може да направи енергетски пресврт.
Ризик — затоа што секое големо ветување создава голема одговорност.
Граѓаните нема да паметат кој го потпишал меморандумот.
Ќе паметат дали имало гас.
Дали имало струја.
Дали сметките биле подносливи.
Дали системот бил стабилен.
Дали државата била подготвена.
И затоа најголемата политичка победа нема да биде насловот на еден весник.
Ќе биде моментот кога Македонија ќе може да каже:
Имаме избор.

ЗАВРШНА МИСЛА

„Најголемата сила на една држава не е во тоа колку е голема, туку колку е тешко да биде уценета.“


Збигњев Бжежински

Тоа е суштината на енергетската политика.
Држава која има само еден извор може да биде зависна.
Држава која има повеќе извори има избор.
Држава која има повеќе правци има сигурност.
Држава која има интерконектори има маневарски простор,а држава што станува транзитна има геополитичка тежина.
Затоа приказната за Сања Божиновска и Недим Рама не е приказна за една министерка и еден директор.
Тоа е приказна за една Македонија која конечно треба да престане да ја гледа својата географија како ограничување.
И да почне да ја користи како предност.
Од југ — Грција.
Од север — Србија.
Од исток — регионалните врски.
Пред нас — Европа.
А низ Македонија — можноста да помине енергија.
Тоа е моментот кога една мала држава престанува да биде само потрошувач.
И почнува да станува енергетска крстосница.

ЕНЕРГИЈАТА НЕ Е САМО ЕНЕРГЕНС.
ЕНЕРГИЈАТА Е БЕЗБЕДНОСТ.
ЕНЕРГИЈАТА Е ЕКОНОМИЈА.
ЕНЕРГИЈАТА Е СУВЕРЕНОСТ.
А ЕНЕРГЕТСКАТА ИНФРАСТРУКТУРА Е — ДРЖАВНА МОЌ.

Please follow and like us: