Колумна на Слободан ТОМИЌ – Фрчкоски, доста! Отвори го сопственото огледало

Македонија

Од „едно име имаме“ до денешното делење лекции за Македонија, — три и пол децении зборови, ставови и политички пресврти

Пишува: Слободан ТОМИЌ


Слободан ТОМИЌ

Има една стара мудрост од Сократ:
„Неистражениот живот не вреди да се живее.“


Сократ

Јас би ја продолжил:
Неиспитаната политичка биографија не смее да биде основа за судење на другите.
Затоа денес не пишувам за Љубомир Фрчкоски како човек.
Не ме интересира неговиот приватен живот.
Не ме интересира кого сака, а кого не сака.
Не ме интересира дали политички му се допаѓа или не му се допаѓа Христијан Мицкоски.
Ме интересираат зборовите.
Ме интересираат ставовите.
Ме интересираат фактите.
И најмногу од сè:
ме интересира Македонија.

Затоа што кога човек со толкаво политичко и академско искуство денес излегува и го квалификува ВМРО-ДПМНЕ како „предавник на македонските национални интереси“, тоа веќе не е обична политичка критика.

Тоа е тешко политичко обвинение,а за тешко обвинение се потребни тешки докази.

Не е доволно да кажеш:
„Предавник!“
Треба да покажеш:
Каде? Кога? Со кој документ? Со која одлука? Со кој потпис? Со која отстапка?
И тука почнува нашата приказна.

ПРОФЕСОРЕ, НЕ СУДИ ЈА МАКЕДОНИЈА СО ДВОЕН АРШИН

Фрчкоски денес го напаѓа потегот на актуелната власт околу идејата за заедничка резолуција со Бугарија.
Но што точно предложи Мицкоски?

Предлогот беше Македонија и Бугарија заеднички да иницираат резолуција во Европскиот парламент со која би се потврдила самобитноста на македонскиот идентитет и македонскиот јазик.
Тоа не е резолуција со која Европа треба да ни каже:
„Вие сте Македонци.“
Не.
Ние тоа го знаеме.
Нашите родители го знаеле.
Нашите баби и дедовци го знаеле.
Го знаеле генерации пред нас.
Македонскиот народ не се појавил во моментот кога некој европратеник напишал документ.
Македонскиот јазик не е измислен во Брисел.
Македонскиот идентитет не е европска административна категорија.
Тогаш што е суштината?
Суштината е:
да се добие политичка потврда токму од државата со која имаме спор.
И тука доаѓаме до Фрчкоски.

„САМИ СЕ ПОНИЖУВАТЕ“? НАВИСТИНА?

Во изјавата што ја анализираме, Фрчкоски ја врти тезата вака:
Ако уставните измени се условот, тогаш зошто да бараме дополнителна резолуција со која би се потврдиле македонскиот народ и држава?
Според неговата логика, со тоа Македонија повторно го актуелизира прашањето дали воопшто е признаена.
И тука тој ја користи тезата за самопонижување.
Е, тука мора да застанеме.
Затоа што постои една фундаментална разлика:
да бараш некој да те создаде
и
да бараш некој да потврди дека нема да го оспорува она што веќе постои.
Тоа не е исто.
Мицкоски не бара Бугарија да му даде идентитет.
Бара Бугарија да покаже дека може да го почитува.
Не бара Бугарија да создаде македонски јазик.
Бара да престане политичкото проблематизирање на неговата посебност.
И ако Бугарија навистина нема проблем со тоа:
Што е проблемот со резолуцијата?
Прифатете ја.
Гласајте за неа.
Потврдете ја.
И готово.

СЕГА — ФРЧКОСКИ ОД 2005 ГОДИНА

И тука доаѓа делот што мора да биде врежан во оваа приказна.
На 19 мај 2005 година, во текст објавен во „Вечер“, Фрчкоски е цитиран со ставот:
„Проблемот околу името е што немаме што да дадеме, тоа ни е. Едно име имаме.“
А уште поважно:
„Нимиц не разбира дека тоа не е прашање за име, туку за идентитет.“
Чекајте.
Не брзајте.
Да ја прочитаме уште еднаш.
„Едно име имаме.“
И:
„Тоа не е прашање за име, туку за идентитет.“
Значи, тогаш Фрчкоски ја разбира суштината.
Спорот не е само административен.
Не е само географски.
Не е само дипломатска формула.
Спорот е за идентитет.
И денес?
Кога Македонија предлага меѓународна политичка потврда за македонскиот идентитет и јазик,
одеднаш тоа станува проблем?

ПА ШТО СЕ ПРОМЕНИ, ПРОФЕСОРЕ?

Ова е прашањето.
Не навредата.
Не партијата.
Не Мицкоски.
Прашањето.
Што се промени?
Тогаш:
„Едно име имаме.“
Денес:
„Самите се понижувате ако барате дополнителна потврда.“
Тогаш:
„Тоа е прашање на идентитет.“
Денес:
ако политичар бара дополнителна гаранција токму за идентитетот,
тоа е погрешно?
Не, професоре.
Тука не се менува Македонија.
Тука се менува аргументот.
И тоа е суштината на оваа колумна.

НЕ ГО НАПАЃАЈТЕ ОНОЈ ШТО БАРА ГАРАНЦИЈА, ПРАШАЈТЕ ЗОШТО ГАРАНЦИЈАТА Е ПОТРЕБНА

Ова е целата суштина.
Ако никој не го оспорува македонскиот јазик,
тогаш потврдете го.
Ако никој не го оспорува македонскиот идентитет,
тогаш потврдете го.
Ако никој не го оспорува македонскиот народ,
тогаш потврдете го.
Ако сите се согласуваат дека Македонија е држава,
тогаш потврдете го тоа без никаква дилема.
Што има навредливо во тоа?
Што има понижувачко?
Напротив.
Тоа може да биде дипломатски тест.
Тест за искреноста на соседот.
Зашто вистинското прашање не е:
„Зошто Македонија бара гаранција?“
Туку:
„Зошто на Македонија воопшто ѝ треба гаранција?“
Еве го прашањето од кое не треба да се бега.

ФРЧКОСКИ ГО КОРИСТИ НАЈТЕШКИОТ ЗБОР

Да се вратиме на неговата актуелна политичка оценка.
Фрчкоски го квалификува ВМРО-ДПМНЕ како „предавник на македонските национални интереси“, со оценка дека така ќе остане запаметено.
Предавник.
Тоа е збор кој не се фрла како конфета.
Предавството е една од најтешките политички квалификации.
Затоа барам:
ДОКАЗ!
Не анализа.
Не реторика.
Не политичка омраза.
Доказ.
Кој национален интерес?
Која одлука?
Кој член?
Кој договор?
Која отстапка?
Каде?

ЗАТОА ШТО КРИТИКАТА Е ЛЕГИТИМНА, ЕТИКЕТАТА НЕ Е АРГУМЕНТ

Може да кажеш:
„Мицкоски греши.“
Може да кажеш:
„Оваа стратегија е погрешна.“
Може да кажеш:
„Резолуцијата нема да даде резултат.“
Може да кажеш:
„Бугарија нема да ја прифати.“
Сè тоа е политичка дебата.
Но кога велиш:
„предавник“
тогаш мораш да го докажеш.
Инаку тоа не е аргумент.
Тоа е етикета.

АЈДЕ ДА ЈА СВРТИМЕ ЛОГИКАТА

Фрчкоски вели, по суштина:
„Ако бараш да те признаваат, сам се понижуваш.“
Добро.
Ајде да ја прифатиме таа логика.
Што значи тогаш барањето гаранции во меѓународната политика?
Дали секоја гаранција е понижување?
Дали секоја резолуција е понижување?
Дали секоја декларација е понижување?
Дали секоја меѓународна потврда е понижување?
Не.
Меѓународната политика е полна со гаранции, декларации, резолуции и политички обврски.
Тие не создаваат реалност.
Тие можат да ја потврдат, заштитат или политички да ја зацврстат.
И токму тоа е суштинската разлика што Фрчкоски ја прескокнува.

МАКЕДОНИЈА НЕМА ПОТРЕБА ОД ТУТОР

Ниту од Бугарија.
Ниту од Грција.
Ниту од Брисел.
Ниту од Вашингтон.
Ниту од Москва.
Ниту од Париз.
Ниту од Берлин.
И, со должна почит кон професорите:
ниту од Љубомир Фрчкоски.
Македонија има свој народ.
Свој јазик.
Своја држава.
Своја историја.
И право да се бори за своите интереси.
Тоа што политичарот Мицкоски бара гаранција не значи дека тој се сомнева во Македонија.
Може да значи токму спротивното:
дека не сака Македонија повторно да плати цена за туѓо толкување на Македонија.

И ЕВЕ ГО НАЈГОЛЕМИОТ ПАРАДОКС

Во 2005 година Фрчкоски вели:
„Едно име имаме.“
И:
„Тоа не е прашање за име, туку за идентитет.“
Денес, кога Македонија повторно се обидува дипломатски да обезбеди потврда за идентитетот и јазикот,
Фрчкоски вели:
„Самите се понижувате.“
Јас не велам дека човек не смее да го промени мислењето.
Секако дека смее.
Но ако си го променил:
објасни зошто.
Тоа е демократски и интелектуално чесно.

ФРЧКОСКИ ПРЕД ОГЛЕДАЛОТО

Затоа оваа колумна не е повик за цензура.
Не е повик Фрчкоски да молчи.
Напротив.
Нека зборува.
Нека зборува уште повеќе.
Затоа што секоја негова реченица е материјал за анализа.
И кога ќе каже:
„предавници“
ние ќе прашаме:
„Каде е предавството?“
Кога ќе каже:
„самопонижување“
ние ќе прашаме:
„Зошто гаранцијата е понижување?“
Кога ќе каже:
„сè е завршено“
ние ќе прашаме:
„Ако е завршено, зошто сè уште постои политичкиот спор?“
И кога ќе каже дека не треба повторно да се актуелизира прашањето,
ние ќе прашаме:
„Кој го актуелизираше проблемот со македонскиот идентитет, оној што бара гаранција или оној што го оспорува?“

И НЕ, ОВА НЕ Е ПАРТИСКА КОЛУМНА

Јас не пишувам:
„Мицкоски е безгрешен.“
Не.
Пишувам нешто друго:
Не можете да го прогласите човекот за предавник само затоа што не се согласувате со неговата политика.
И уште нешто:
Не можете да ја монополизирате Македонија.
Ниту десницата.
Ниту левицата.
Ниту ВМРО-ДПМНЕ.
Ниту СДСМ.
Ниту Фрчкоски.
Ниту Томиќ.
Македонија е над сите нас.

ЗАТОА, ПРОФЕСОРЕ, ЕДНА МОЛБА

Следниот пат кога ќе седнете пред камера и ќе кажете дека некој е „предавник“,
понесете ги и доказите.
Ставете ги на маса.
Документ по документ.
Одлука по одлука.
Договор по договор.
И тогаш ќе разговараме.
Но ако аргументот е само:

„Јас знам, затоа што јас сум професор“
тогаш тоа не е аргумент.

Тоа е авторитет,а демократијата не функционира така.

ПОСЛЕДНИОТ ЗБОР

На крајот, би ја затворил колумната со мислата што му се припишува на Марк Тулиј Цицерон:

„Историјата е сведок на времето, светлина на вистината и живот на сеќавањето.“

Цицерон

Затоа, Фрчкоски,
не плашете се од огледалото.
Историјата нема да ве праша дали сте биле доволно гласни.
Нема да ја интересира колку пати сте го кажале зборот „предавник“.
Нема да ја интересира колку остро сте го нападнале Мицкоски.
Ќе праша нешто многу поедноставно:
Што зборувавте тогаш?
Што зборувате денес?
И каде е разликата?
А Македонија?
Македонија ќе остане.
Со својот народ.
Со својот јазик.
Со својата историја.
Со своето име.
И со една вечна вистина:

НИКОЈ НЕМА ПРАВО ДА БИДЕ ПОГОЛЕМ ОД МАКЕДОНИЈА.

Ни Фрчкоски.
Ни Мицкоски.
Ни Томиќ.
Ни било кој друг.
Зашто политичарите доаѓаат и си одат.

МАКЕДОНИЈА ОСТАНУВА.

Please follow and like us: