ОД ПРЕСПА, БУГАРСКИОТ ДОГОВОР И ПРОТОКОЛИТЕ — ДО ДЕНЕШНАТА БОРБА ПРОТИВ ДАТА-ЦЕНТРИТЕ: ЕДНА ПАРТИЈА НЕ МОЖЕ ВЕЧНО ДА БИДЕ ПРОТИВ СÈ ШТО НОСИ НОВА МАКЕДОНИЈА
Пишува: Слободан ТОМИЌ

Има едно прашање што денес мора гласно да му се постави на Венко Филипче.
Не утре.
Не по избори.
Не кога повторно ќе се смени политичката тема.
Денес.
Филипче, од каде ви е толкав страв од секоја голема инвестиција?
Од каде ви е таа потреба секоја развојна идеја веднаш да ја претворите во опасност, секој инвеститор во сомнителен играч, секој проект во закана, а секоја намера за економски раст во политички скандал?
Сега се дата-центрите.
Утре ќе биде нешто друго.
Но шемата е иста.
СДСМ повторно се обидува Македонија да ја убеди дека развојот е опасен.
И затоа ова веќе не е само расправија околу дата-центри.
Ова е судир меѓу две политички филозофии.
Од едната страна е Македонија која сака да гради, инвестира, произведува, создава инфраструктура, привлекува капитал, развива енергетика и ја фаќа новата технолошка ера.
Од другата страна е политиката на страв, блокади, сомнежи и постојано барање причина зошто нешто не треба да се направи,а јас денес прашувам:
До кога, Филипче?
До кога Македонија треба да биде заробеник на политиката на „не“?
ДАТА-ЦЕНТРИТЕ НЕ СЕ ПАРТИСКА ИГРАЧКА

Премиерот Христијан Мицкоски јавно кажа дека Владата разговара со пет до шест потенцијални инвеститори, меѓу кои има и голема мултинационална компанија. Тој порача дека процесот треба да биде јавен и транспарентен и дека Владата нема да отстапи од стратегијата за развој на дата-центрите.
Тоа е политички став.
Може да се поддржи.
Може да се критикува.
Може да се бараат дополнителни гаранции.
Но едно не може:
од самиот факт што Македонија преговара за нови инвестиции да се прави национална катастрофа,а токму тоа деновиве го гледаме.
Филипче предупредува на вода, струја, земјоделство и наводни договори „под маса“.
Добро.
Нека има контрола.
Нека има јавност.
Нека има стручни анализи.
Нека има проценка на влијанието врз водата, електроенергетскиот систем, животната средина и земјоделството.
Но каде е тука аргументот дека Македонија не смее да влезе во една од најбрзорастечките технолошки области во светот?
Каде?
ФИЛИПЧЕ, ЕВЕ ТИ ЈА МАКЕДОНИЈА ШТО ЈА ОСТАВИВТЕ

Филипче денес зборува како Македонија штотуку станала држава и како тој првпат да треба да ја брани,а каде беше СДСМ кога се носеа одлуки што трајно го менуваа државниот и националниот курс?
Каде беше грижата за македонските граѓани тогаш?
Каде беше прашањето до народот?
Дали македонскиот народ беше прашан за Преспанскиот договор?
Дали беше прашан за Договорот со Бугарија?
Дали беше прашан за протоколите?
Дали беше прашан за сите крупни политички потези што ја менуваа позицијата на Македонија?
И ако тогаш немаше референдум за секоја крупна политичка одлука, зошто денес одеднаш народот треба да биде плашен со секој нов инвестициски проект?
Тоа е суштината, Филипче.
Не можете еднаш да кажувате дека државата мора да се менува затоа што така бара „реалноста“, а денес да барате Македонија да стои во место затоа што секој нов чекор ви изгледа сомнителен.
КОЈ ЈА ОБЕЗЛИЧИ МАКЕДОНИЈА?

Ова прашање боли.
И затоа мора да се постави.
Македонија не е партиска сопственост.
Не е сопственост на СДСМ.
Не е сопственост на ВМРО-ДПМНЕ.
Не е сопственост на ниту еден лидер.
Македонија е татковина.
На Македонците по род.
На македонските граѓани.
На сите што ја чувствуваат како своја.
На сите што немаат резервна татковина.
На сите што кога ќе кажат „мојата држава“, мислат на Македонија.
И затоа никој нема право да ја претвора Македонија во лабораторија за сопствени партиски интереси.
Ниту едните.
Ниту другите.
А СЕГА ДОАЃАМЕ ДО НАЈБОЛНОТО ПРАШАЊЕ
Филипче, ако сте толку загрижени за ресурсите на Македонија — покажете ги бројките.
Ако сте загрижени за водата — покажете ја анализата.
Ако сте загрижени за струјата — покажете ја енергетската пресметка.
Ако сте загрижени за земјоделието — покажете ја студијата.
Ако тврдите дека постојат обврски преземени во тајност — покажете го документот.
Ако има штетен договор — објавете го.
Ако има криминал — пријавете го.
Но ако нема ништо од тоа, тогаш што останува?
Политичкиот страв,а Македонија нема време за политички страв.
ОД КОГА СТАНА РАЗВОЈОТ — НЕПРИЈАТЕЛ?

Ние сакаме ли Македонија да остане земја од која младите заминуваат?
Сакаме ли да извезуваме деца, а да увезуваме работници?
Сакаме ли најобразованите да градат туѓи економии, додека овде расправаме дали смееме воопшто да разговараме со големи инвеститори?
Или сакаме Македонија да стане место каде што ќе се произведува знаење?
Каде што ќе се развива вештачка интелигенција?
Каде што ќе се складираат податоци?
Каде што ќе се создава дигитална инфраструктура?
Каде што ќе доаѓаат капитал и технологии?
Каде што млад македонски инженер нема да мора да оди во Германија, Америка или Холандија за да работи на најсовремени технологии?
Тоа е вистинското прашање.
Не дали дата-центарот звучи страшно.
Туку:
Дали Македонија ќе биде корисник на иднината или повторно ќе биде само гледач?
ИМА ЛИ РИЗИЦИ? СЕПАКА — ДА.
И токму тука мора да бидеме сериозни.
Дата-центрите бараат огромни количини енергија.
Во зависност од технологијата и системите за ладење, можат да имаат значајни потреби и за вода.
Затоа секој конкретен проект мора да има јасни услови, студии, еколошки стандарди, енергетски план, договорни обврски и јавна контрола.
Но тоа не значи дека Македонија треба да ги затвори вратите.
Напротив.
Тоа значи дека Македонија треба да ги отвори вратите, но со договори што ја штитат Македонија.
Со правила.
Со гаранции.
Со јавност.
Со контрола.
Со интересот на државата на прво место.
ПЕХЧЕВО Е ДРУГО ПРАШАЊЕ

И тука нема потреба од политичко мешање на баби и жаби.
Мицкоски јавно појасни дека иницијативата во Пехчево е приватна иницијатива, односно предлог на нацрт-урбанистички план, и дека државата нема директно учество во тој конкретен проект.
Ако локалната самоуправа има забелешки, нека ги образложи.
Ако граѓаните имаат стравови, нека се одговори.
Ако има ризик за вода, нека се измери.
Ако има ризик за струја, нека се пресмета.
Но една локална постапка не смее да се претвори во доказ дека Македонија не треба да има дата-центри.
Тоа е политичка манипулација.
А СЕГА, ПРАШАЊЕТО ЗА ФИЛИПЧЕ

Филипче, пред да ѝ држите лекции на Македонија за тоа како се чуваат ресурсите, одговорете на едно едноставно прашање:
Што оставивте зад себе?
Не со прес-конференција.
Не со партиско соопштение.
Не со обвинување.
Туку со бројки.
Колку нова производна инфраструктура?
Колку големи инвестиции?
Колку стратешки енергетски проекти?
Колку нови технолошки капацитети?
Колку трајни работни места?
Колку млади останаа затоа што Македонија им понуди иднина?
И каде се резултатите од парите што ги трошеше државата во годините кога СДСМ беше на власт?
За тврдењето дека „исчезнале 32 милијарди евра“ не треба да се зборува како за утврден факт без официјална ревизија и документи.
Но прашањето каде отидоа јавните пари, што е изградено и каков резултат доби граѓанинот,а тоа е апсолутно легитимно.
И на тоа Филипче треба да одговори.
НЕМА ПОВЕЌЕ ПРАВО НА ПОЛИТИЧКА АМНЕЗИЈА
Не може политичарите што вчера ја убедуваа Македонија дека големите промени се „историска неопходност“, денес да глумат дека секој голем проект е национална опасност.
Не може оние што со години ја делеа Македонија по политички, идентитетски и општествени линии денес да се претставуваат како единствениот чувар на националниот интерес.
И не може партија што оставила зад себе длабоки политички поделби денес да зборува за национално единство како да е нејзин ексклузивен имот.
Македонија има потреба од единство.
Не партиско единство.
Не послушност.
Туку национална стратегија.
Енергетика.
Инфраструктура.
Дигитализација.
Инвестиции.
Образование.
Технологија.
Земјоделство.
Вода.
Заштита на животната средина.
Сето тоа заедно.
Тоа е државна политика.
А ДИМИТАР КОВАЧЕВСКИ, ФИЛИПЧЕ?

И да не го заборавиме Димитар Ковачевски.
Човекот кажа:
„ДА“ за дата-центрите.
Ете, Филипче.
Тука ти се распаѓа и последната конструкција.
Зашто ако вашиот поранешен премиер не гледа во дата-центрите национална катастрофа, туку можност за развој, тогаш кого точно убедуваш ти дека Македонија треба да се плаши?
Ковачевски ти кажа „ДА“.
А ти кажуваш „опасност“.
Кој од вас двајцата зборува во име на СДСМ?
Или партиската политика денес се прави според тоа кој прв ќе најде причина да удри по Владата?
Ако Ковачевски вели „ДА“, а Филипче вели „НЕ“, тогаш проблемот очигледно не е во дата-центрите.
Проблемот е во СДСМ.
И затоа, Филипче, пред следната прес-конференција, прво договорете се сами со себе што мислите,а за Ковачевски можам само иронично да прашам:
Зоки, што ти шепна Димитар на Егејот, па човекот стигна до „ДА“ за дата-центрите?
Или можеби, додека некои се одмораа, Македонија конечно почна да размислува за иднината?
Како и да е, едно е сигурно:
Со „ДА“ на Ковачевски и „НЕ“ на Филипче, СДСМ денес не води битка против дата-центрите. СДСМ води битка сам со себе.
МИЦКОСКИ НЕКА НЕ ОТСТАПУВА, НО НЕКА ИМА И ДОКАЗИ

Во една работа сум целосно јасен.
Ако Владата смета дека дата-центрите се стратешка можност за Македонија, нека оди до крај.
Но нека оди со македонски интерес.
Нека не се потпишува ништо што ќе ја осиромаши државата.
Нека нема скриени обврски.
Нека нема привилегии без јавна корист.
Нека има јасни договори.
Нека има јавни студии.
Нека има контрола.
Нека има одговорност.
И тогаш, Филипче, немате право да барате Македонија да се плаши.
Имате право да прашувате.
Имате право да контролирате.
Имате право да критикувате.
Но немате право секоја инвестиција да ја претворате во национална апокалипса.
МАКЕДОНИЈА НЕ СМЕЕ ДА ОСТАНЕ НА ДНОТО НА ТУЃАТА ИДНИНА
Светот оди кон вештачка интелигенција.
Кон огромни дата-центри.
Кон нова енергетска инфраструктура.
Кон дигитална економија.
Кон инвестиции што денес можеби изгледаат огромни, а утре ќе бидат основа на цели економии.
Мицкоски најавува дека Македонија сака да го фати тој момент.
Јас би го кажал уште поостро:
Македонија нема право повторно да го преспие моментот.
Ние веќе премногу пати гледавме како други држави трчаат напред, а Македонија се кара сама со себе.
Премногу пати гледавме како младите си заминуваат.
Премногу пати гледавме како капиталот оди кај други.
Премногу пати гледавме како политичарите трошат енергија во меѓусебна омраза наместо во градење.
Сега имаме шанса.
Не гаранција.
Не готов успех.
Шанса.
А шансата не се убива со страв.
Шансата се проверува, се контролира и се претвора во резултат.
ФИЛИПЧЕ, ОДГОВОРИ МИ!
Кога зборуваш за вода, кажи колку вода ќе троши конкретниот проект.
Кога зборуваш за струја , кажи колку мегавати.
Кога зборуваш за земјоделство , покажи ја студијата.
Кога зборуваш за тајни договори , покажи го договорот.
Кога зборуваш за штета , покажи ја пресметката.
Но немој на Македонија да ѝ продаваш страв наместо политика.
Затоа што Македонија веќе има премногу страв.
На Македонија ѝ треба иднина,а иднината нема да дојде ако секоја инвестиција ја пречекаме со крик.
Ќе дојде кога ќе научиме да кажеме:
ДА — но со македонски услови.
ДА — но со јавен интерес.
ДА — но со заштита на водата, земјата и енергијата.
ДА — но со договори што ја штитат државата.
ДА — но без тајни.
И пред сè:
ДА ЗА МАКЕДОНИЈА КОЈА ГРАДИ!

Не Македонија која блокира.
Не Македонија која се плаши.
Не Македонија која се кара.
Не Македонија која ги брка младите.
Туку Македонија која произведува.
Македонија која инвестира.
Македонија која создава.
Македонија која ја чува водата, енергијата и земјата — но истовремено ја отвора вратата за технологијата на XXI век.
И затоа последното прашање до Венко Филипче е наједноставно:
Филипче, дали сакате Македонија да гради, или сакате Македонија повторно да стои во место?
Зашто овојпат народот ќе гледа.
Ќе памети.
И ќе споредува.
Кој оставил зборови,а кој оставил дела.
МАКЕДОНИЈА НЕМА РЕЗЕРВНА ТАТКОВИНА.
И токму затоа нејзината иднина не смее да биде резервна тема на ниту една партија.

